• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video

Bir il 445 gün davam etdi - Bu necə baş vermişdi?

gundem / maraqli / manset

4-01-2025, 11:23

Bir il 445 gün davam etdi - Bu necə baş vermişdi?

Bəzi illər tez keçərkən, digərləri daha uzun sürə bilər. Əlavə il (365 yerinə 366 günü olan il) kimi illər normadan bir qədər uzun ola bilər. Lakin eramızdan əvvəl 46-cı il tam 445 gün davam edərək, adi bir ildən 80 gün daha uzun olub.

Bəs bu qeyri-adi uzunluğun səbəbi nə idi? İl Yerin Günəş ətrafında tam dövr etməsi və ilin yenidən başladığı nöqtəyə çatması üçün keçən zamandır. Təqvimlər isə həyatı asanlaşdırmaq üçün ilin aylar, həftələr və günlər şəklində bölünməsi nəticəsində yaranıb.

Qaynarinfo "IFLScience" jurnalına istinadən xəbər verir ki, günümüzdə orbital ili təqvimlə uyğunlaşdırmaqda kifayət qədər dəqiqliyə nail olmuşuq, hətta "əlavə saniyə" anlayışından istifadə edirik. Lakin keçmişdə təqvimlər bu qədər dəqiq deyildi.

Roma təqviminin problemləri

Yuli Sezar Jülyen təqvimini tətbiq etməzdən əvvəl Roma təqvimi olduqca fərqli idi. Yalnız dörd ay (mart, iyul, oktyabr və may) 31 gün davam edirdi, digər aylar isə daha qısa idi və 29 gün təşkil edirdi. Fevral isə cəmi 28 gün sürürdü. Bu, təqvimin Yerin Günəş ətrafındakı dövrü ilə sürətlə uyğunsuzlaşmasına səbəb oldu.

E.ə. 200-cü illərdə bu uyğunsuzluq o həddə çatıb ki, bugünkü 14 martda baş verən Günəş tutulması o dövrün təqvimində 11 iyul tarixi kimi qeydə alınıb. Bu problemi həll etmək üçün ara-sıra "Mercedonius" adlanan əlavə ay daxil edilib.

Lakin bu sistem ideal deyildi. "Mercedonius" siyasi manipulyasiya üçün istifadə edilib. Papalar kollegiyası təqvimdə dəyişiklik etmək səlahiyyətinə malik idi və bu səlahiyyət bəzən siyasi məqsədlərlə, məsələn, vəzifə müddətini uzatmaq üçün istifadə olunurdu.

Yuli Sezarın təqvim islahatı

E.ə. 45-ci ildə Yuli Sezar Jülyen təqvimini tətbiq edərək bu problemlərə son qoymağa çalışıb. Təqvimi 365 günə uyğunlaşdırmaq üçün fevral ayı istisna olmaqla, bütün qısa ayların sonuna bir və ya iki gün əlavə edilib.

Roma tarixçisi Suetonius bu barədə belə yazır:

"Rahiblərin uzun müddətdir ki, təqvimi öz maraqlarına görə dəyişdirməsi məhsul festivallarının yersiz fəsillərdə keçirilməsinə səbəb olurdu. Sezar ili 365 gün kimi müəyyən edərək, ara ayı ləğv etdi və hər dörd ildə bir gün əlavə etməklə təqvimi Günəşin hərəkətinə uyğunlaşdırdı.”

Lakin yeni təqvim tətbiq edilməzdən əvvəl, ilin mövsümlərlə uyğunluğunu bərpa etmək üçün e.ə. 46-cı ilə əlavə aylar daxil edilib.

Tarixin ən uzun ili necə formalaşdı?

Bu düzəlişlər nəticəsində e.ə. 46-cı il ümumilikdə 445 gün davam edib. Bu il bəzən annus confusionis – "qarışıqlıq ili" kimi də tanınır.

Bu islahatlar sayəsində təqvimimiz günümüzdəki dəqiqliyə yaxınlaşdırılıb və daha sabit hala gətirilib.

Aydın

Oxunub: 59
Paylaş:
Digər xəbərlər

gundem / maraqli / manset

2-01-2025, 12:13

İnsanlar bir milyon ildən sonra necə görünə bilər?

gundem / dunya / manset

14-01-2024, 11:57

Qalaktikamızda heyrətamiz hadisə baş verdi

gundem / manset

21-12-2024, 15:53

Azərbaycana qış gəldi

sosial / manset

11-06-2024, 11:41

Azərbaycana Yay bu saatda daxil olacaq

dunya / manset

7-04-2023, 08:19

Roma Papası 12 məhkumun ayaqlarını yudu

ULUSƏS TV
Son xəbərlər
  • Bu gün, 10:48
    Biznes xərclərindən də millər qazandıran “ABB AZAL Miles Business” kartları təqdim olundu
  • Bu gün, 10:42
    Vyanada Azərbaycan icmasının yeni hədəfləri müzakirə olundu
  • Bu gün, 10:34
    Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət
  • Dünən, 21:29
    Gələcəyin şəhərlərinə gənclərdən innovativ baxış: “İnsanyönümlü şəhərlər” hakatonu başa çatıb
  • Dünən, 15:25
    Azərbaycan Avropanın yaşıl enerji gələcəyinin etibarlı tərəfdaşlarından biri olacaq
  • Dünən, 15:20
    SƏFƏRALİYEV QANBOY ƏHMƏDALI OĞLU – LAÇININ ALXASLI KƏNDİNİN VƏTƏN NAMİNƏ ŞƏHİDLİK ZİRVƏSİNƏ UCALAN İGİD OĞLU!
  • Dünən, 11:10
    “Əks halda bu vəzifə Torala həvalə olunacaq”
  • Dünən, 11:06
    Prezidentin sosial şəbəkə hesablarına kiberhücumlar müşahidə olunur - Rəsmi
  • Dünən, 11:00
    Güclü külək ağacı avtomobilin üzərinə aşırdı - Video-Yenilənib
  • Dünən, 10:53
    Milli Qəhrəman Ehtiram Əliyev vəfat etdi
  • Dünən, 10:45
    Yataqxanada meyiti tapılan Elvira ilə bağlı - ATU-dan açıqlama
  • Dünən, 10:39
    Bu ərazilərə qar yağır
  • Dünən, 10:25
    Avtobusla piyadanı vurub öldürdü
  • Dünən, 10:21
    Almaniya Niderlanda, Yunanıstan Serbiyaya qarşı
  • Dünən, 10:18
    Oğurluq edənlər saxlanıldı
  • Dünən, 10:14
    Məktəblərdə payız tətili başladı
  • 15-11-2026, 18:11
    DAVUD QÜDRƏTOV – İNSAN SAĞLAMLIĞINA XİDMƏTİ ÖZÜNƏ MƏSULİYYƏT BİLƏN HƏKİM RƏHBƏR!
  • 15-11-2026, 14:22
    İranın Trampa qarşı sui-qəsd cəhdi planlaşdırdığı bildirilir - KİV
  • 15-11-2026, 14:18
    Arif Mirzəyevin nəşi Azərbaycana gətirildi
  • 15-11-2026, 14:15
    Bayden Zelenski haqda danışdı - Məyusdur
  • 15-11-2026, 14:05
    Bu ərazilərdə su olmayacaq - Xəbərdarlıq
  • 15-11-2026, 14:01
    Yağış yağacaq, külək güclənəcək - Sabahın havası
  • 15-11-2026, 13:58
    Həmin klublar haqda qərar verildi
  • 15-11-2026, 13:54
    Prezident həmkarını təbrik etdi
  • 15-11-2026, 13:51
    Kral qocalıqdan gileyləndi - Məşhur mahnını xatırlatdı
  • 15-11-2026, 13:23
    Mayamidə yük və sərnişin təyyarəsi toqquşdu - Xəsarət alanlar var
  • 15-11-2026, 13:18
    HƏMAS-ın yüksək rütbəli üzvü zərərsizləşdirildi
  • 14-11-2026, 12:13
    Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığında yeni geosiyasi reallıqlar
  • 14-11-2026, 12:06
    “Azeri Light”ın qiyməti 102 dollar ötdü
  • 14-11-2026, 12:00
    “Kontakt”da ilin ən böyük endirimləri başladı
  • 14-11-2026, 11:49
    Norveç Uelsi, Portuqaliya Danimarkanı qəbul edəcək
  • 14-11-2026, 11:44
    Füzulidə iki maşın toqquşdu - 3 ölü-Yenilənib
  • 14-11-2026, 11:22
    Nəyi xatırlayacağımıza beynimiz necə qərar verir?
  • 14-11-2026, 10:57
    Bu şəhərdə festivaldan sonra hava keyfiyyəti təhlükəli həddə çatdı
  • 13-11-2026, 10:18
    Nəvəsinin andiçməsindən sonra meyiti tapılan Mirzəcan kişi ilə bağlı - Yeni detallar
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Baş direktor: Şamil Məmmədəlioğlu
  • E-mail: [email protected] | [email protected]
  • Telefon: (+99455) 200-67-99
  • Baş məsləhətçi: Təyyar Yəhyayev
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Ulusestv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə