• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video

Bir il 445 gün davam etdi - Bu necə baş vermişdi?

gundem / maraqli / manset

4-01-2025, 11:23

Bir il 445 gün davam etdi - Bu necə baş vermişdi?

Bəzi illər tez keçərkən, digərləri daha uzun sürə bilər. Əlavə il (365 yerinə 366 günü olan il) kimi illər normadan bir qədər uzun ola bilər. Lakin eramızdan əvvəl 46-cı il tam 445 gün davam edərək, adi bir ildən 80 gün daha uzun olub.

Bəs bu qeyri-adi uzunluğun səbəbi nə idi? İl Yerin Günəş ətrafında tam dövr etməsi və ilin yenidən başladığı nöqtəyə çatması üçün keçən zamandır. Təqvimlər isə həyatı asanlaşdırmaq üçün ilin aylar, həftələr və günlər şəklində bölünməsi nəticəsində yaranıb.

Qaynarinfo "IFLScience" jurnalına istinadən xəbər verir ki, günümüzdə orbital ili təqvimlə uyğunlaşdırmaqda kifayət qədər dəqiqliyə nail olmuşuq, hətta "əlavə saniyə" anlayışından istifadə edirik. Lakin keçmişdə təqvimlər bu qədər dəqiq deyildi.

Roma təqviminin problemləri

Yuli Sezar Jülyen təqvimini tətbiq etməzdən əvvəl Roma təqvimi olduqca fərqli idi. Yalnız dörd ay (mart, iyul, oktyabr və may) 31 gün davam edirdi, digər aylar isə daha qısa idi və 29 gün təşkil edirdi. Fevral isə cəmi 28 gün sürürdü. Bu, təqvimin Yerin Günəş ətrafındakı dövrü ilə sürətlə uyğunsuzlaşmasına səbəb oldu.

E.ə. 200-cü illərdə bu uyğunsuzluq o həddə çatıb ki, bugünkü 14 martda baş verən Günəş tutulması o dövrün təqvimində 11 iyul tarixi kimi qeydə alınıb. Bu problemi həll etmək üçün ara-sıra "Mercedonius" adlanan əlavə ay daxil edilib.

Lakin bu sistem ideal deyildi. "Mercedonius" siyasi manipulyasiya üçün istifadə edilib. Papalar kollegiyası təqvimdə dəyişiklik etmək səlahiyyətinə malik idi və bu səlahiyyət bəzən siyasi məqsədlərlə, məsələn, vəzifə müddətini uzatmaq üçün istifadə olunurdu.

Yuli Sezarın təqvim islahatı

E.ə. 45-ci ildə Yuli Sezar Jülyen təqvimini tətbiq edərək bu problemlərə son qoymağa çalışıb. Təqvimi 365 günə uyğunlaşdırmaq üçün fevral ayı istisna olmaqla, bütün qısa ayların sonuna bir və ya iki gün əlavə edilib.

Roma tarixçisi Suetonius bu barədə belə yazır:

"Rahiblərin uzun müddətdir ki, təqvimi öz maraqlarına görə dəyişdirməsi məhsul festivallarının yersiz fəsillərdə keçirilməsinə səbəb olurdu. Sezar ili 365 gün kimi müəyyən edərək, ara ayı ləğv etdi və hər dörd ildə bir gün əlavə etməklə təqvimi Günəşin hərəkətinə uyğunlaşdırdı.”

Lakin yeni təqvim tətbiq edilməzdən əvvəl, ilin mövsümlərlə uyğunluğunu bərpa etmək üçün e.ə. 46-cı ilə əlavə aylar daxil edilib.

Tarixin ən uzun ili necə formalaşdı?

Bu düzəlişlər nəticəsində e.ə. 46-cı il ümumilikdə 445 gün davam edib. Bu il bəzən annus confusionis – "qarışıqlıq ili" kimi də tanınır.

Bu islahatlar sayəsində təqvimimiz günümüzdəki dəqiqliyə yaxınlaşdırılıb və daha sabit hala gətirilib.

Aydın

Oxunub: 59
Paylaş:
Digər xəbərlər

gundem / maraqli / manset

2-01-2025, 12:13

İnsanlar bir milyon ildən sonra necə görünə bilər?

gundem / dunya / manset

14-01-2024, 11:57

Qalaktikamızda heyrətamiz hadisə baş verdi

gundem / manset

21-12-2024, 15:53

Azərbaycana qış gəldi

sosial / manset

11-06-2024, 11:41

Azərbaycana Yay bu saatda daxil olacaq

dunya / manset

7-04-2023, 08:19

Roma Papası 12 məhkumun ayaqlarını yudu

ULUSƏS TV
Son xəbərlər
  • Bu gün, 11:07
    Sabirabadda 17 yaşlı oğlan yeniyetmə qızı qaçırdı - Axtarış aparılır
  • Bu gün, 11:01
    ƏƏSMN “Araz” supermarketlər şəbəkəsini mükafatlandırdı
  • Bu gün, 10:52
    “Prezidentin Vyetnama səfəri siyasi kursun möhkəmləndirilməsində əlamətdar mərhələdir”
  • Bu gün, 10:45
    Kiyev ballistik raketlərlə atəşə tutulub
  • Bu gün, 10:41
    İlhamə Abdullayeva bu vəzifəyə təyin olunub
  • Bu gün, 10:36
    “Atlant”ın rəhbəri vəfat etdi
  • Bu gün, 10:32
    Paytaxtda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr başa çatdı - Fotolar
  • Bu gün, 10:29
    Həkimin villasında dava - Cangüdən 74 yaşlı sürücünü bıçaqladı
  • Bu gün, 10:23
    QHT-lər üçün qrant müsabiqələri elan edildi
  • Bu gün, 10:18
    “Ağ pələng”in izi ilə - Prezident İlham Əliyev 43 illik siyasi irsə yeni məzmun qazandırır
  • Dünən, 15:31
    4 saylı Magistral avtomobil yollarının istismarı MMC Müşfiq qəsəbəsində yol və infrastruktur problemlərinin həlli istiqamətində mühüm işlər görür
  • Dünən, 14:50
    Ağdam şəhəri: quruculuq siyasətinin möhtəşəm nəticələri
  • Dünən, 13:31
    Könül Xasıyeva harda oxusa da, sevilir!
  • Dünən, 13:22
    “Kibermühitdə bu günün şifrəli sirr tarixçəsi sabahın açıq kitabıdır” - DTX-nin rəis müavini
  • Dünən, 11:35
    Elşən Salahov Binədə sakinlərlə növbəti səyyar görüş keçirdi
  • Dünən, 11:28
    Gürcüstan DTX-nin rəisi Bakıdadır
  • Dünən, 11:21
    Alen Simonyan dekabrda Azərbaycana gələcək
  • Dünən, 11:07
    “Koroğlu”dan aeroporta doğru nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılacaq
  • Dünən, 11:00
    Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru oldu
  • Dünən, 10:51
    Elçin Babayev vəzifəsindən azad olundu
  • Dünən, 10:46
    Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün işıqfor quraşdırılacaq
  • Dünən, 10:40
    Avtomobil su arxına düşdü - Sürücü öldü
  • 18-11-2026, 16:58
    Deputat Məşhur Məmmədov fermerlərin müdafiəsinə yönələn təkliflə çıxış etdi
  • 18-11-2026, 14:24
    ŞÜKRAN SOLTANOV – ADINA, AMALINA VƏ MƏNƏVİ DÜNYASINA LAYİQ YAŞAYAN, VƏTƏNİNƏ, İNSANLIĞA VƏ ALLAHININ LÜTFÜNƏ ŞÜKÜR EDƏN BƏNDƏ!
  • 18-11-2026, 13:43
    ŞÜKRAN SOLTANOV – MƏRHƏMƏTİN, QAYĞININ, DİQQƏTİN VƏ İNSANLIĞIN BİR ADI! HƏYATIN AĞIR SINAQLARINDAN UĞUR ZİRVƏSİNƏ UZANAN ŞƏRƏFLİ ÖMÜR YOLU
  • 18-11-2026, 12:28
    Leyla və Alyona Əliyevalar konsertdə
  • 18-11-2026, 12:22
    Əməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq
  • 18-11-2026, 12:11
    Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu ləğv olunur
  • 18-11-2026, 12:03
    Jestləri ilə gündəm oldu
  • 18-11-2026, 11:41
    Kudo üzrə yeganə dünya çempionumuz ikinci dəfə Avropa çempionu oldu
  • 17-11-2026, 13:16
    “10%-lik vergi fermerlərin işini çətinləşdirə bilər”
  • 17-11-2026, 13:11
    “Bura danışmaqxana deyil” - Spikerdən deputata irad
  • 17-11-2026, 12:17
    Yazı makinasından süni intellektə: Azərbaycanda özəl tibbin və tibbi maarifləndirmənin ilk şahidi – Dr. Davud Qüdrətovun xatirələri
  • 17-11-2026, 12:09
    8 aylıq hamilə qadın öldü
  • 17-11-2026, 12:04
    “ABB AZAL Miles Business” kartları təqdim olundu
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Baş direktor: Şamil Məmmədəlioğlu
  • E-mail: [email protected] | [email protected]
  • Telefon: (+99455) 200-67-99
  • Baş məsləhətçi: Təyyar Yəhyayev
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Ulusestv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə