• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video

Nə Mask, nə Bezos: Tarixin ən varlı insanı Mansa Musa kimdir?

gundem / maraqli / manset

2-02-2025, 12:50

Nə Mask, nə Bezos: Tarixin ən varlı insanı Mansa Musa kimdir?

Dünyanın indiyə qədər yaşamış ən zəngin insanını tanıyırsınızmı? Bu ad Mansa Musadır. O, Mali İmperiyasının ən qüdrətli hökmdarı və bəşəriyyətin gördüyü ən böyük sərvət sahiblərindən biri olub.

Mansa Musa kimdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, Mali İmperiyası 13-cü əsrin əvvəllərində qurulub və 17-ci əsrin sonlarına qədər mövcud olub. Bu imperiyanın ilk paytaxtı Niani şəhəri idi. 1280-ci ildə doğulan Mansa Musa 1312-ci ildə taxta çıxıb və imperiyanı ən güclü dövrünə çatdırıb. Onun hakimiyyəti dövründə imperiyanın sərhədləri indiki Seneqal, Mali, Burkina Faso, Niger, Qvineya və Fil Dişi Sahilini əhatə edəcək şəkildə genişlənib.



Dünyanın qızıl ehtiyatının yarısı onun əlində idi

Mansa Musa dövründə Mali İmperiyası dünyadakı qızıl ehtiyatlarının təxminən yarısını (Amerika qitəsindəki ehtiyatlar istisna olmaqla) nəzarətində saxlayırdı. Lakin bu sərvət yalnız qızıl mədənlərindən gəlmirdi. Əhəmiyyətli ticarət yolları və zəngin duz mədənləri də imperiyanın sərvətini artıran əsas amillərdən idi.

O dövrdə Afrikanın ən önəmli ticarət və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Timbuktu Mansa Musa dövründə daha da çiçəklənib.

Mansa Musanın möhtəşəm Məkkə səfəri

1324-cü ildə Mansa Musa Məkkəyə həcc ziyarətinə yollanıb və bu səfəri tarixdə ən dəbdəbəli səyahətlərdən biri kimi iz buraxıb. O, keçdiyi hər yerdə o qədər çox qızıl paylayıb ki, iqtisadiyyata təsiri hələ illərlə davam edib.



Səfər haqqında bəzi faktlar:

* 8.850 kilometrlik yol qət edib.
* 72 min nəfərlik bir karvanla səyahət edib.
* Dəvələr qızıl yüklü olub və yanında 1 milyard dollar dəyərində qızıl daşıyıb.
* Yol boyu ehtiyacı olan insanlara qızıl və hədiyyələr paylayıb.
* Təxminən 52 məscid inşa etdirib.

Bu səfər Mansa Musa adını bütün İslam dünyasında və Avropada məşhur edib. Onun heyrətamiz sərvəti və xeyirxahlığı əfsanəyə çevrilib.

Mansa Musanın qızıl paylaması iqtisadiyyatı çökdürdü

Mansa Musa istəmədən Mağrib bölgəsinin iqtisadiyyatına zərbə vurub. Çünki:

* Payladığı qızılın miqdarı o qədər çox olub ki, bölgədə inflyasiya yaradıb.
* Qızılın dəyəri azalıb və bazarlarda qiymətlərin sürətlə qalxmasına səbəb olub.
* Bu iqtisadi böhran bölgəyə təxminən 1,5 milyard dollarlıq itkiyə başa gəlib.
* Mansa Musa bu problemi həll etmək üçün dönüş yolunda sələmçilərdən qızıl almağa çalışıb, lakin bu da inflyasiyanı tam dayandıra bilməyib.



Elm və mədəniyyətə töhfələri

Mansa Musa təkcə sərvəti ilə deyil, elmi və mədəni inkişafı dəstəkləməsi ilə də tanınır.

* Timbuktu şəhərini elmi və mədəniyyət mərkəzinə çevirib.
* Dünyanın ilk universitetlərindən biri olan Sankore Universitetini inşa etdirib.
* Müsəlman alimləri və memarları imperiyasına dəvət edib.
* İslam elmlərinin və memarlığının inkişafına böyük töhfə verib.

Mansa Musanın ölümü və mirası

Mansa Musanın dəqiq nə vaxt və necə öldüyü bilinmir. Bəzi mənbələr onun taxtı oğluna təhvil verərək dinc şəkildə öldüyünü, digərləri isə 1337-ci ildə vəfat etdiyini irəli sürür.

Onun ölümündən sonra Mali İmperiyası zamanla zəifləyib və nəhayət 17-ci əsrin sonlarında süqut edib. Lakin Mansa Musa və onun möhtəşəm sərvəti tarixdə əbədi olaraq qalıb.

Bəs Mansa Musanın sərvəti nə qədər idi?

Mansa Musa o qədər zəngin olub ki, onun sərvətinə dəqiq bir qiymət qoymaq mümkün deyil.

Təxminlərə görə:

* Bəzi mənbələr onun sərvətini 400 milyard dollar dəyərində hesablayır.
* Digər araşdırmalar onun sərvətinin bugünkü ekvivalenti 2 trilyon dollar olduğunu göstərir.
* Bu isə onu təkcə tarixin deyil, bütün zamanların ən varlı insanı edir.

Nəticə

Mansa Musa təkcə sərvəti ilə deyil, mədəniyyətə verdiyi töhfələr və tarixi təsiri ilə də unudulmaz bir hökmdar olub. Onun Məkkə səfəri, qızıl paylaması və Timbuktu şəhərinin inkişafı təkcə Afrika deyil, dünya tarixində iz buraxıb.

Bugünkü milyarderlərlə müqayisə edildikdə belə, onun sərvəti ölçüyəgəlməz dərəcədə böyükdür. İndi "tarixin ən zəngin insanı kimdir?" sualının cavabı aydındır: Mansa Musa!

Aydın

Oxunub: 67
Paylaş:
Digər xəbərlər

gundem / manset

22-02-2024, 20:15

AZAL-ın yeni prezidenti kimdir? - DOSYE

idman / manset

12-04-2023, 08:22

Musa Qurbanlı İtaliya A Seriyasında oynaya bilər

idman / manset

13-09-2023, 12:36

Afrika Millətlər Kubokunun bütün iştirakçıları müəyyənləşdilər

dunya / manset

19-04-2023, 08:58

Dünyanın ən zəngin şəhərləri açıqlandı

gundem / ust / manset

3-09-2024, 14:23

Əsrarəngiz "elit məzar": Çingiz xandan əvvəl Monqolustan necə olub?

ULUSƏS TV
Son xəbərlər
  • Bu gün, 15:53
    Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri yeni geoiqtisadi imkanlara doğru
  • Bu gün, 14:16
    İran təhdidinə görə bazada qaldığını təsdiqlədi - Onlar da evlərini tərk ediblər
  • Bu gün, 14:14
    Yeniyetmələr qəzaya düşdü - Yaralılar var
  • Bu gün, 14:08
    Prezident livanlı həmkarını təbrik etdi
  • Bu gün, 12:42
    Bu gündən bu ölkəyə vizasız gedəcəyik
  • Bu gün, 12:35
    BYD-nin Avropada satış və istehsalı qadağan edildi
  • Bu gün, 11:56
    “Titanik üzüyü” və meyitdən götürülən qızıl saat rekord qiymətə satıldı
  • Bu gün, 11:50
    8 illik səyahətdən sonra Merkuriyə çatdı
  • Bu gün, 11:45
    Rayonlara yağış, Şahdağa qar yağıb - Faktiki hava
  • Bu gün, 11:38
    21 yaşlı tələbə vəfat etdi
  • Bu gün, 11:33
    Bakıda bir sıra ərazilərə avtomobillə giriş ödənişli olacaq
  • Dünən, 20:42
    Bu gün Azərbaycan siyasi tarixində özünəməxsus yeri olan Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis edilməsinin 34-cü ildönümünü qeyd edirik.
  • Dünən, 15:54
    Ağdaş şəhər 4 nömrəli uşaq bağçasında “Payız möcüzələri” adlı möhtəşəm tədbir keçirilib.
  • Dünən, 14:46
    MEHMAN QƏHRƏMANOVA AĞIR İTKİ ÜZ VERİB – ƏMİSİ MİRİD QƏHRƏMANOV VƏFAT EDİB. ALLAH RƏHMƏT ETLƏSİN!
  • Dünən, 12:13
    “BDU-da islahatlara Hüquq fakültəsindən başlanılmalıdır” - Ceyhun Yusifov
  • Dünən, 12:03
    FHN təlim keçirdi - Video
  • Dünən, 11:53
    Bakının mərkəzində Xalq rəssamının oğlunun meyiti tapıldı
  • Dünən, 11:44
    Göygöldə növbəti monitorinq - Sahibkarlarla görüşlər oldu
  • Dünən, 11:36
    Yeni Azərbaycan Partiyası - Dünənin tarixi zərurətindən sabahın güclü Azərbaycanına doğru
  • Dünən, 11:13
    Prezident rəsmi qarşılandı
  • Dünən, 11:05
    Prezidentlər Birgə Bəyanat qəbul etdilər
  • 20-11-2026, 19:44
    “Səyyar Gənclər Xidməti” fəaliyyətini Ağcabədidə davam etdirib
  • 20-11-2026, 14:20
    KOTANAXR KƏNDİNİN TANINMIŞ SİMASI ƏLİ QARAKİŞİ OĞLUNUN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ DƏRİN HÖRMƏTLƏ BAŞSAĞLIĞI
  • 20-11-2026, 14:02
    VƏKİLLİK İNSTİTUTU HÜQUQİ DÖVLƏTİN SÜTUNUDUR: PEŞƏ NÜFUZU, ƏDALƏT VƏ İNSAN HÜQUQLARI ETİBARI QORUNMALIDIR!
  • 20-11-2026, 12:36
    Azərbaycan–Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlığın real iqtisadi nəticələrə çevrilməsi
  • 20-11-2026, 11:07
    Sabirabadda 17 yaşlı oğlan yeniyetmə qızı qaçırdı - Axtarış aparılır
  • 20-11-2026, 11:01
    ƏƏSMN “Araz” supermarketlər şəbəkəsini mükafatlandırdı
  • 20-11-2026, 10:52
    “Prezidentin Vyetnama səfəri siyasi kursun möhkəmləndirilməsində əlamətdar mərhələdir”
  • 20-11-2026, 10:45
    Kiyev ballistik raketlərlə atəşə tutulub
  • 20-11-2026, 10:41
    İlhamə Abdullayeva bu vəzifəyə təyin olunub
  • 20-11-2026, 10:36
    “Atlant”ın rəhbəri vəfat etdi
  • 20-11-2026, 10:32
    Paytaxtda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr başa çatdı - Fotolar
  • 20-11-2026, 10:29
    Həkimin villasında dava - Cangüdən 74 yaşlı sürücünü bıçaqladı
  • 20-11-2026, 10:23
    QHT-lər üçün qrant müsabiqələri elan edildi
  • 20-11-2026, 10:18
    “Ağ pələng”in izi ilə - Prezident İlham Əliyev 43 illik siyasi irsə yeni məzmun qazandırır
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Baş direktor: Şamil Məmmədəlioğlu
  • E-mail: [email protected] | [email protected]
  • Telefon: (+99455) 200-67-99
  • Baş məsləhətçi: Təyyar Yəhyayev
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Ulusestv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə