• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video

Nə Mask, nə Bezos: Tarixin ən varlı insanı Mansa Musa kimdir?

gundem / maraqli / manset

2-02-2025, 12:50

Nə Mask, nə Bezos: Tarixin ən varlı insanı Mansa Musa kimdir?

Dünyanın indiyə qədər yaşamış ən zəngin insanını tanıyırsınızmı? Bu ad Mansa Musadır. O, Mali İmperiyasının ən qüdrətli hökmdarı və bəşəriyyətin gördüyü ən böyük sərvət sahiblərindən biri olub.

Mansa Musa kimdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, Mali İmperiyası 13-cü əsrin əvvəllərində qurulub və 17-ci əsrin sonlarına qədər mövcud olub. Bu imperiyanın ilk paytaxtı Niani şəhəri idi. 1280-ci ildə doğulan Mansa Musa 1312-ci ildə taxta çıxıb və imperiyanı ən güclü dövrünə çatdırıb. Onun hakimiyyəti dövründə imperiyanın sərhədləri indiki Seneqal, Mali, Burkina Faso, Niger, Qvineya və Fil Dişi Sahilini əhatə edəcək şəkildə genişlənib.



Dünyanın qızıl ehtiyatının yarısı onun əlində idi

Mansa Musa dövründə Mali İmperiyası dünyadakı qızıl ehtiyatlarının təxminən yarısını (Amerika qitəsindəki ehtiyatlar istisna olmaqla) nəzarətində saxlayırdı. Lakin bu sərvət yalnız qızıl mədənlərindən gəlmirdi. Əhəmiyyətli ticarət yolları və zəngin duz mədənləri də imperiyanın sərvətini artıran əsas amillərdən idi.

O dövrdə Afrikanın ən önəmli ticarət və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Timbuktu Mansa Musa dövründə daha da çiçəklənib.

Mansa Musanın möhtəşəm Məkkə səfəri

1324-cü ildə Mansa Musa Məkkəyə həcc ziyarətinə yollanıb və bu səfəri tarixdə ən dəbdəbəli səyahətlərdən biri kimi iz buraxıb. O, keçdiyi hər yerdə o qədər çox qızıl paylayıb ki, iqtisadiyyata təsiri hələ illərlə davam edib.



Səfər haqqında bəzi faktlar:

* 8.850 kilometrlik yol qət edib.
* 72 min nəfərlik bir karvanla səyahət edib.
* Dəvələr qızıl yüklü olub və yanında 1 milyard dollar dəyərində qızıl daşıyıb.
* Yol boyu ehtiyacı olan insanlara qızıl və hədiyyələr paylayıb.
* Təxminən 52 məscid inşa etdirib.

Bu səfər Mansa Musa adını bütün İslam dünyasında və Avropada məşhur edib. Onun heyrətamiz sərvəti və xeyirxahlığı əfsanəyə çevrilib.

Mansa Musanın qızıl paylaması iqtisadiyyatı çökdürdü

Mansa Musa istəmədən Mağrib bölgəsinin iqtisadiyyatına zərbə vurub. Çünki:

* Payladığı qızılın miqdarı o qədər çox olub ki, bölgədə inflyasiya yaradıb.
* Qızılın dəyəri azalıb və bazarlarda qiymətlərin sürətlə qalxmasına səbəb olub.
* Bu iqtisadi böhran bölgəyə təxminən 1,5 milyard dollarlıq itkiyə başa gəlib.
* Mansa Musa bu problemi həll etmək üçün dönüş yolunda sələmçilərdən qızıl almağa çalışıb, lakin bu da inflyasiyanı tam dayandıra bilməyib.



Elm və mədəniyyətə töhfələri

Mansa Musa təkcə sərvəti ilə deyil, elmi və mədəni inkişafı dəstəkləməsi ilə də tanınır.

* Timbuktu şəhərini elmi və mədəniyyət mərkəzinə çevirib.
* Dünyanın ilk universitetlərindən biri olan Sankore Universitetini inşa etdirib.
* Müsəlman alimləri və memarları imperiyasına dəvət edib.
* İslam elmlərinin və memarlığının inkişafına böyük töhfə verib.

Mansa Musanın ölümü və mirası

Mansa Musanın dəqiq nə vaxt və necə öldüyü bilinmir. Bəzi mənbələr onun taxtı oğluna təhvil verərək dinc şəkildə öldüyünü, digərləri isə 1337-ci ildə vəfat etdiyini irəli sürür.

Onun ölümündən sonra Mali İmperiyası zamanla zəifləyib və nəhayət 17-ci əsrin sonlarında süqut edib. Lakin Mansa Musa və onun möhtəşəm sərvəti tarixdə əbədi olaraq qalıb.

Bəs Mansa Musanın sərvəti nə qədər idi?

Mansa Musa o qədər zəngin olub ki, onun sərvətinə dəqiq bir qiymət qoymaq mümkün deyil.

Təxminlərə görə:

* Bəzi mənbələr onun sərvətini 400 milyard dollar dəyərində hesablayır.
* Digər araşdırmalar onun sərvətinin bugünkü ekvivalenti 2 trilyon dollar olduğunu göstərir.
* Bu isə onu təkcə tarixin deyil, bütün zamanların ən varlı insanı edir.

Nəticə

Mansa Musa təkcə sərvəti ilə deyil, mədəniyyətə verdiyi töhfələr və tarixi təsiri ilə də unudulmaz bir hökmdar olub. Onun Məkkə səfəri, qızıl paylaması və Timbuktu şəhərinin inkişafı təkcə Afrika deyil, dünya tarixində iz buraxıb.

Bugünkü milyarderlərlə müqayisə edildikdə belə, onun sərvəti ölçüyəgəlməz dərəcədə böyükdür. İndi "tarixin ən zəngin insanı kimdir?" sualının cavabı aydındır: Mansa Musa!

Aydın

Oxunub: 67
Paylaş:
Digər xəbərlər

gundem / manset

22-02-2024, 20:15

AZAL-ın yeni prezidenti kimdir? - DOSYE

idman / manset

12-04-2023, 08:22

Musa Qurbanlı İtaliya A Seriyasında oynaya bilər

idman / manset

13-09-2023, 12:36

Afrika Millətlər Kubokunun bütün iştirakçıları müəyyənləşdilər

dunya / manset

19-04-2023, 08:58

Dünyanın ən zəngin şəhərləri açıqlandı

gundem / ust / manset

3-09-2024, 14:23

Əsrarəngiz "elit məzar": Çingiz xandan əvvəl Monqolustan necə olub?

ULUSƏS TV
Son xəbərlər
  • Bu gün, 14:50
    Ağdam şəhəri: quruculuq siyasətinin möhtəşəm nəticələri
  • Bu gün, 13:31
    Könül Xasıyeva harda oxusa da, sevilir!
  • Bu gün, 13:22
    “Kibermühitdə bu günün şifrəli sirr tarixçəsi sabahın açıq kitabıdır” - DTX-nin rəis müavini
  • Bu gün, 11:35
    Elşən Salahov Binədə sakinlərlə növbəti səyyar görüş keçirdi
  • Bu gün, 11:28
    Gürcüstan DTX-nin rəisi Bakıdadır
  • Bu gün, 11:21
    Alen Simonyan dekabrda Azərbaycana gələcək
  • Bu gün, 11:07
    “Koroğlu”dan aeroporta doğru nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılacaq
  • Bu gün, 11:00
    Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru oldu
  • Bu gün, 10:51
    Elçin Babayev vəzifəsindən azad olundu
  • Bu gün, 10:46
    Bakıda ilk dəfə avtobuslar üçün işıqfor quraşdırılacaq
  • Bu gün, 10:40
    Avtomobil su arxına düşdü - Sürücü öldü
  • Dünən, 16:58
    Deputat Məşhur Məmmədov fermerlərin müdafiəsinə yönələn təkliflə çıxış etdi
  • Dünən, 14:24
    ŞÜKRAN SOLTANOV – ADINA, AMALINA VƏ MƏNƏVİ DÜNYASINA LAYİQ YAŞAYAN, VƏTƏNİNƏ, İNSANLIĞA VƏ ALLAHININ LÜTFÜNƏ ŞÜKÜR EDƏN BƏNDƏ!
  • Dünən, 13:43
    ŞÜKRAN SOLTANOV – MƏRHƏMƏTİN, QAYĞININ, DİQQƏTİN VƏ İNSANLIĞIN BİR ADI! HƏYATIN AĞIR SINAQLARINDAN UĞUR ZİRVƏSİNƏ UZANAN ŞƏRƏFLİ ÖMÜR YOLU
  • Dünən, 12:28
    Leyla və Alyona Əliyevalar konsertdə
  • Dünən, 12:22
    Əməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq
  • Dünən, 12:11
    Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu ləğv olunur
  • Dünən, 12:03
    Jestləri ilə gündəm oldu
  • Dünən, 11:41
    Kudo üzrə yeganə dünya çempionumuz ikinci dəfə Avropa çempionu oldu
  • 17-11-2026, 13:16
    “10%-lik vergi fermerlərin işini çətinləşdirə bilər”
  • 17-11-2026, 13:11
    “Bura danışmaqxana deyil” - Spikerdən deputata irad
  • 17-11-2026, 12:17
    Yazı makinasından süni intellektə: Azərbaycanda özəl tibbin və tibbi maarifləndirmənin ilk şahidi – Dr. Davud Qüdrətovun xatirələri
  • 17-11-2026, 12:09
    8 aylıq hamilə qadın öldü
  • 17-11-2026, 12:04
    “ABB AZAL Miles Business” kartları təqdim olundu
  • 17-11-2026, 11:59
    İcbari sığorta müqavilələri üzrə bildirişlər artıq “mygov” vasitəsilə də təqdim olunur
  • 17-11-2026, 11:55
    Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət
  • 17-11-2026, 11:47
    Orxan Məmmədov Çay Üzü kəndində səyyar qəbul keçirdi - Fotolar
  • 17-11-2026, 10:48
    Biznes xərclərindən də millər qazandıran “ABB AZAL Miles Business” kartları təqdim olundu
  • 17-11-2026, 10:42
    Vyanada Azərbaycan icmasının yeni hədəfləri müzakirə olundu
  • 17-11-2026, 10:35
    BDYPİ-nin YPX Alayının 7-ci tağımının post komandiri Süleyman müəllim: 17 NOYABR – MİLLİ DİRÇƏLİŞ GÜNÜ, AZƏRBAYCANÇILIQ RUHUNUN, MİLLİ HƏMRƏYLİYİN VƏ MÜSTƏQİLLİK ƏZMİNİN BAYRAMI
  • 17-11-2026, 10:34
    Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət
  • 16-11-2026, 21:29
    Gələcəyin şəhərlərinə gənclərdən innovativ baxış: “İnsanyönümlü şəhərlər” hakatonu başa çatıb
  • 16-11-2026, 15:25
    Azərbaycan Avropanın yaşıl enerji gələcəyinin etibarlı tərəfdaşlarından biri olacaq
  • 16-11-2026, 15:20
    SƏFƏRALİYEV QANBOY ƏHMƏDALI OĞLU – LAÇININ ALXASLI KƏNDİNİN VƏTƏN NAMİNƏ ŞƏHİDLİK ZİRVƏSİNƏ UCALAN İGİD OĞLU!
  • 16-11-2026, 11:10
    “Əks halda bu vəzifə Torala həvalə olunacaq”
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Baş direktor: Şamil Məmmədəlioğlu
  • E-mail: [email protected] | [email protected]
  • Telefon: (+99455) 200-67-99
  • Baş məsləhətçi: Təyyar Yəhyayev
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Sosial
  • Mədəniyyət
  • Səhiyyə
  • Təhsil
  • Dünya
  • İdman
  • Bölgə
  • Müsahibə
  • Kriminal
  • Şou
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Ulusestv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə