Doktor Davud tibb mərkəzinin baş həkimi Davud Qüdrətov Ramazan ayının fəzilətləri haqqında danışarkən vurğulayır ki, bu müqəddəs ay təkcə oruc tutmaqla məhdudlaşmır, eyni zamanda insanın ruhən və mənən saflaşmasına, sağlam həyat tərzinə yönəlməsinə və cəmiyyət içində mehribanlığın, həmrəyliyin artmasına xidmət edir. Ramazan ayı, İslamın beş vacib şərtlərindən biri olan orucun tutulduğu ay kimi, hər bir müsəlmanın həyatında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu ay boyunca müsəlmanlar öz nəfsinə hakim olmağı öyrənir, səbir, mərhəmət və bağışlama kimi insani keyfiyyətlərini daha da inkişaf etdirir.
Orucun insan sağlamlığına təsiri tibb elmi tərəfindən də geniş araşdırılmış və sübut olunmuşdur. Davud Qüdrətov bildirir ki, Ramazan ayında oruc tutmaq bədənin detoks prosesinə bənzəyir. Gün boyu yemək və içkidən imtina etməklə həzm sistemi istirahət edir və zərərli toksinlərdən təmizlənir. Bundan əlavə, qanda şəkərin və xolesterinin tənzimlənməsi, immunitetin güclənməsi və metabolizmin sağlamlaşması kimi müsbət təsirlər də müşahidə olunur. Ramazan orucu, həmçinin, artıq çəkinin idarə olunmasına və maddələr mübadiləsinin normallaşmasına kömək edir.
Orucun psixoloji təsiri də nəzərəçarpacaq dərəcədə mühümdür. İnsanlar bu ay boyunca səbir və iradə nümayiş etdirərək öz nəfsini cilovlayır və daxili intizamını artırır. Davud Qüdrətovun fikrincə, bu, insanın stresslə mübarizəsində mühüm rol oynayır, çünki oruc tutmaq səbir və təmkin tələb edir. Elmi araşdırmalar göstərir ki, oruc tutmaq beyin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, diqqət və yaddaşı gücləndirir. İnsanların Ramazan ayında öz mənəviyyatına daha çox önəm verməsi, ibadət etməsi və dua oxuması onların ruhən sakitləşməsinə və daxili harmoniyanı tapmasına kömək edir.
Bundan əlavə, Ramazan ayı cəmiyyət daxilində həmrəylik və birlik ruhunun gücləndiyi bir dövrdür. İnsanlar bu ayda ehtiyacı olanlara daha çox kömək edir, imkansızlara dəstək göstərirlər. Davud Qüdrətov vurğulayır ki, Ramazan ayı təkcə fərdi ibadət və oruc tutmaq deyil, həm də xeyirxah əməlləri təşviq edən bir dövrdür. Cəmiyyətin hər bir fərdi bu ayda daha səxavətli və yardımsevər olur. İnsanlar iftar süfrələrində bir araya gəlir, qohumluq və dostluq münasibətləri daha da möhkəmlənir.
Ramazan ayının ruhani təsiri də böyükdür. Bu ayda insanlar daha çox Quran oxuyur, namaz qılır, dualar edir və Allaha yaxınlaşmaq üçün müxtəlif ibadətlər icra edirlər. Davud Qüdrətov bildirir ki, bu, insanın mənəvi saflaşmasına və daxili dinclik tapmasına kömək edir. Ramazan ayı boyunca insanlar günahlarından tövbə edir və pis vərdişlərdən uzaq durmağa çalışırlar. Bu ayda orucun əsas məqsədi yalnız yemək və içkidən imtina deyil, həm də mənəvi təmizlənmə və Allaha bağlılığın artırılmasıdır.
Ramazan ayının sosial həyatda da bir çox müsbət təsirləri var. Davud Qüdrətov qeyd edir ki, bu ayda insanlar daha az istehlak edir və israfçılıqdan çəkinir. Yemək-içməyə həddindən artıq pul xərcləmək əvəzinə, ehtiyacı olanlara yardım etməyə üstünlük verilir. Ramazan ayı insanlara qənaətcil və şüurlu istehlak etməyi öyrədir. Bununla yanaşı, ailə dəyərlərinin möhkəmlənməsi baxımından da Ramazan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ailələr bu ayda bir yerdə iftar edir, birgə ibadət edir və mənəvi dəyərlər üzərində daha çox dayanırlar.
Davud Qüdrətov orucun tibbi cəhətdən faydalarına xüsusi diqqət yetirir. Mütəxəssislər bildirir ki, Ramazan orucu qanda insulin səviyyəsini tənzimləyir və diabetin qarşısını almağa kömək edə bilər. Bundan başqa, orucun qaraciyərə, böyrəklərə və ürəyə müsbət təsiri olduğu sübut edilib. Mütəmadi oruc tutmaq bədənin yağ ehtiyatlarını idarə etməyə kömək edir və ürək-damar sisteminin sağlamlığını qoruyur. Davud Qüdrətov vurğulayır ki, düzgün qidalanma ilə yanaşı, oruc tutmaq bədənin təmizlənməsi və sağlam həyat tərzi üçün vacib amillərdən biridir.
Ramazan ayı həm də insana daxili güc və iradə qazandırır. Gün boyu ac qalmaq və susuz qalmaq insanın iradəsini möhkəmləndirir və onu daha güclü edir. Davud Qüdrətov qeyd edir ki, bu ayda insanlar pis vərdişlərdən uzaq durmağa çalışır, siqaret və alkoqol kimi zərərli vərdişlərdən imtina edirlər. Bu, oruc tutan insanlara öz həyatlarını sağlam və mənalı bir istiqamətə yönəltmək üçün gözəl bir fürsət yaradır.
Ramazan ayının hikmətlərindən biri də budur ki, bu ayda insanlar yoxsulların və ehtiyacı olanların halını daha yaxşı anlayır. Gün ərzində aclıq və susuzluq hissi keçirən insan yoxsulların gündəlik həyatını dərk edir və onlara yardım etməyə daha çox həvəs göstərir. Bu ay sədəqə vermək, fitrə zəkatı ödəmək və ehtiyacı olanlara kömək etmək kimi gözəl ənənələrlə doludur. Davud Qüdrətov vurğulayır ki, bu, yalnız İslamın yoxsullara və ehtiyacı olanlara qayğı göstərməyə verdiyi əhəmiyyətin bir nümunəsidir.
Ramazan ayında səbir və dözümlülük insanın həyatında mühüm rol oynayır. Oruc tutan insan aclıq və susuzluğa dözməklə yanaşı, əsəb və hirsini idarə etməyi öyrənir. Davud Qüdrətov bildirir ki, bu, insanların psixoloji sağlamlığı üçün də çox faydalıdır. Çünki səbirli olmaq, stressə qarşı daha dayanıqlı olmaq deməkdir. İnsanlar bu ayda daha səbirli, mehriban və dözümlü olurlar ki, bu da onların həm fərdi həyatında, həm də cəmiyyət içində daha uğurlu və dinc bir həyat sürməsinə səbəb olur.
Ramazan ayı eyni zamanda insanın daxili intizamını artırır. Oruc tutan insan yemək-içməklə yanaşı, günah əməllərdən də çəkinməyə çalışır. Yalan danışmamaq, qeybət etməmək, ədalətli və dürüst olmaq bu ayda daha da ön plana çıxır. Davud Qüdrətov bildirir ki, bu, insanın mənəvi inkişafına və əxlaqi dəyərlərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Ramazan ayı həm mənəvi, həm fiziki, həm də sosial baxımdan insan həyatına böyük təsir göstərir. Davud Qüdrətov vurğulayır ki, bu ay, insanın ruhunu saflaşdırdığı, sağlamlığını qoruduğu və cəmiyyət üçün faydalı olduğu bir zaman dilimidir. Bu ayda edilən ibadətlər, tutulan oruclar və görülən xeyirxah əməllər insanın həm bu dünyada, həm də axirətdə mükafatlandırılmasına səbəb olur. Ramazan ayı insanlara səbir, şəfqət, birlik və mərhəmət dəyərlərini öyrədir və onları daha yaxşı insan olmağa təşviq edir.

Şamil Cəfər