ELEGİYA
Və... “Dəmir Yumruq” savaşın simvolu olaraq.
Kitabın məsləhətçisi: Hüquq elmləri doktoru, professor, ictimai-siyasi xadim, əməkdar müəllim İbrahim Quliyev.

Oğlum, asta yeri, bir az yavaş gəz,
Burda Şəhid adlı bir oğul yatır.
Həyatdan doymamış, ömür sürməmiş,
Kamillər, Şahinlər, Anarlar yatır...

Səhərin ilk işıqları şəhidlər xiyabanının mərmər baş daşlarına toxunur. Günəş şüaları sanki hər bir şəhidin simasını yenidən işıqlandırır, onların susqun portretlərinə həyat nəfəsi verir. Səssizlik hökm sürür. Ancaq bu sükutun içində bütöv bir xalqın taleyi, ağrısı, qüruru və zəfəri yaşayır.
Onlar eyni dövrün övladları idilər.
Bir məktəbin sinif otaqlarında böyüyən, eyni arzularla yaşayan, eyni səmanın altında gələcəyə baxan gənclər...
Bu gün isə yaşıd baş daşları kimi bir sırada dayanırlar.
Hər biri bir ömürdür.
Hər biri bir tarixdir.
Hər biri bir qəhrəmanlıq dastanıdır.
Bu baş daşları sadəcə mərmər üzərində həkk olunmuş adlar deyil. Onlar Azərbaycanın müstəqillik salnaməsinin qızıl səhifələridir. Onlar torpağın azadlığı uğrunda canından keçən oğulların əbədiyyət şəhadətnamələridir.
Bəzən insan bu məzarların qarşısında dayanarkən düşünür: həyat nə qədər qısa, qəhrəmanlıq isə nə qədər böyükdür...
Onlar yaşaya bilərdilər.
Sevə bilərdilər.
Ailə qura bilərdilər.
Övlad sahibi ola bilərdilər. (Çünki çoxu gənc idi).
Ancaq talelərini öz arzularından üstün tutdular.
Vətənin taleyini öz həyatlarından uca bildilər.
Məhz buna görə də onların ömrü illərlə deyil, böyüklüklə ölçülür.
Azərbaycan xalqının yüz illərlə qəlbində daşıdığı Qarabağ nisgili 2020-ci ildə sona çatdı. Otuz ilə yaxın işğal altında qalan torpaqlarımızın azadlığı uğrunda başlanan Vətən müharibəsi tariximizin ən şanlı səhifələrindən birinə çevrildi.
Bu savaş təkcə silahların döyüşü deyildi.
Bu, iradələrin savaşı idi.
Bu, haqqın haqsızlıq üzərində qələbəsi idi.
Bu, xalqın öz tarixi ədalətini bərpa etməsi idi.
Məhz həmin günlərdə bütün dünyanın diqqətini cəlb edən bir ifadə yaranmışdı:
“Dəmir Yumruq.”
Bu ifadə qısa müddət ərzində təkcə hərbi əməliyyatların deyil, bütöv bir xalqın birliyinin, qətiyyətinin və sarsılmaz iradəsinin simvoluna çevrildi.
"Dəmir Yumruq" mücadilə simvolu olaraq Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqın həmrəyliyini və ordunun peşəkarlığını özündə birləşdirən rəmz oldu.
Bu simvolun mərkəzində isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev dayanırdı.
Müharibənin ilk günündən son gününədək xalq və dövlət vahid məqsəd ətrafında birləşdi.
Ali Baş Komandanın qətiyyəti, siyasi iradəsi və ordunun peşəkarlığı Azərbaycan tarixində yeni bir səhifə açdı.
Ancaq hər qələbənin bir bədəli olur.
Bu qələbənin adı şəhidlərdir.
Bu qələbənin qiyməti qəhrəman oğulların qanı ilə yazıldı.
Bu gün şəhidlər xiyabanında yan-yana uzanan yaşıd baş daşlarına baxarkən "Dəmir Yumruq" ifadəsinin əsl mənasını daha dərindən anlayırıq.
Çünki o yumruğun gücü yalnız silahlarda deyildi.
Onun gücü vətən sevgisində idi.
Onun gücü şəhid analarının dualarında idi.
Onun gücü döyüşə gedən əsgərin ürəyində idi.
Onun gücü torpaq uğrunda ölümə gülümsəyən qəhrəmanların gözlərində idi.
Şəhidlər Azərbaycanın ən müqəddəs sərvətidir.
Onlar bu torpağın daşına, qayasına, bulağına çevriliblər.
Bu gün Qarabağda dalğalanan üçrəngli bayrağın hər rəngində onların qanının, sevgisinin və inamının izi var.
Məhz buna görə də şəhidlər ölmür.
Onlar xalqın yaddaşında yaşayırlar.
Onlar azad edilmiş şəhərlərin küçələrində yaşayırlar.
Onlar yenidən qurulan kəndlərin nəfəsində yaşayırlar.
Onlar məktəblərdə oxuyan uşaqların sevincində yaşayırlar.
Onlar Qarabağda açılan hər yeni ocağın işığında yaşayırlar.
Tarix göstərir ki, böyük zəfərlər böyük qəhrəmanlıqlar hesabına qazanılır.
Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi qələbə də məhz belə qəhrəmanlıqların nəticəsidir.
Bu qələbə bir xalqın öz dövlətinə inamının təntənəsi idi.
Bu qələbə bir ordunun peşəkarlığının zəfəri idi.
Bu qələbə şəhidlərin qanı ilə yazılmış müqəddəs tarix idi.
Bu gün şəhid məzarlarını ziyarət edən hər bir insan onların qarşısında baş əyir.
Çünki onlar bizim rahatlığımız üçün həyatlarını fəda etdilər.
Onlar gələcəyimiz üçün öz gələcəklərindən keçdilər.
Onlar Azərbaycanın bütövlüyü üçün canlarını qurban verdilər.
Şəhid məzarları önündə dayananda insan zamanın dayandığını hiss edir.
Orada yalnız həqiqət qalır.
Vətən sevgisinin həqiqəti.
Qəhrəmanlığın həqiqəti.
Sədaqətin həqiqəti.
Və o həqiqət bizə xatırladır ki, bu torpağın azadlığı təsadüfən qazanılmayıb.
Bu torpaq şəhid qanı ilə suvarılıb.
Bu torpaq qəhrəmanlıqla qorunub.
Bu torpaq minlərlə igid oğulun arzularının davamıdır.
Bu gün Azərbaycanın hər bir guşəsində şəhidlərin adı ehtiramla çəkilir.
Onların ruhu qarşısında xalqın sonsuz minnətdarlığı yaşayır.
Çünki onlar bir millətin qürurudur.
Bir dövlətin şərəfidir.
Bir xalqın əbədi qəhrəmanlarıdır.
Yaşıd baş daşları səssiz dayanır.
Amma həmin sükutun içində böyük bir həqiqət var.
Onlar bizə hər gün eyni mesajı çatdırırlar:
Vətən hər şeydən uca dəyərdir.
Onu qorumaq isə ən müqəddəs missiyadır.
"Dəmir Yumruq" bir savaşın simvolu kimi tarixə həkk olundu.
Şəhidlər isə həmin tarixin əbədi qəhrəmanlarına çevrildilər.
Onların adı Azərbaycan var olduqca yaşayacaq.
Onların xatirəsi xalqın qəlbində əbədi olaraq qalacaq.
Və gələcək nəsillər hər zaman qürurla deyəcəklər:
Bu torpağın azadlığı uğrunda canından keçən oğullar vardı.
Onlar şəhid oldular.
Amma Vətəni yaşatdılar.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin.
Ruhları şad, məkanları cənnət olsun.
Azərbaycanın şanlı Zəfər tarixində onların adı əbədi yaşayacaq.

Ş – Şərəf
Ə – Əqidə
H – Hikmət
İ – İdrak
D – Dəyanət

Çünki Şəhid bəşəridir, onu yaxşı yox…
Yaşıd baş daşları – mənimizlə görüşdüyümüz məkan…

Ruhunuza hörmətlə,
Hürü Hacızadə
Yazıçı-publisist
“Qızıl qələm” mükafatçısı

Fərid Səfərov
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
“Qızıl qələm” mükafatçısı