18 oktyabr 1991-ci il, Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpası günü, ölkənin tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış bir tarixi dönüm nöqtəsidir. Bu gün, Azərbaycanın dövlətçilik ənənələrinin bərpası, milli kimliyin qorunması və xalqın öz müqəddəratını müəyyən etmə hüququnun bərpası ilə yanaşı, müstəqil bir dövlət olaraq beynəlxalq arenada tanınma cəhdlərinin başladığı bir tarixdir.
Müstəqilliyin bərpası, yalnız bir siyasi hadisə deyil, eyni zamanda, xalqın azadlıq mübarizəsinin, milli birliyinin və iradəsinin simvoludur. XX əsrin əvvəllərində, 1918-1920-ci illərdə Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğu, Sovet İttifaqının təsiri ilə sona çatmışdı. Bu dövr, Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində əhəmiyyətli bir mərhələ olsa da, uzun illər ərzində Sovet sisteminin tərkibində yaşayan xalqın müstəqillik arzusu heç vaxt sönməmişdir.
1980-ci illərin sonlarında, Sovet İttifaqının çöküşü ilə başlayan proseslər, Azərbaycanın müstəqillik uğrunda mübarizəsini sürətləndirdi. Gənclərin, ziyalıların və geniş xalq kütlələrinin bir araya gələrək apardığı mübarizə, milli azadlıq hərəkatını yaratdı. 1991-ci ilin sentyabr ayında, müstəqilliyin elan edilməsi ilə, Azərbaycan xalqı tarixi bir qələbə qazandı. 18 oktyabrda qəbul edilən müstəqillik bəyannaməsi, dövlətçiliyin əsasını qoyan, xalqın iradəsini ifadə edən bir sənəd olaraq əhəmiyyətlidir.
Bu bəyannamə ilə yanaşı, Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpası, eyni zamanda, ölkədəki siyasi və iqtisadi vəziyyətin gərgin olduğu bir dövrə təsadüf etdi. Müstəqil dövlət olmaq arzusu ilə yola çıxan Azərbaycan, bir tərəfdən, beynəlxalq aləmdə tanınma mübarizəsi aparmalı, digər tərəfdən isə daxili münaqişələr və iqtisadi çətinliklər ilə mübarizə aparmalı idi. Bu dövrdə baş verən siyasi çaxnaşmalar, Azərbaycanın dövlətçiliyi üçün ciddi bir sınaq idi.
Dövlətçilik, xalqın özünü müəyyən etməsi, azadlıq, müstəqillik və bərabərlik prinsipləri üzərində qurulur. Müstəqillik, Azərbaycan xalqının tarixi, mədəniyyəti və dili ilə sıx bağlıdır. Bu gün, müstəqil Azərbaycan dövlətinin formalaşmasında milli kimliyin, dəyərlərin və mədəni irsin önəmli rolu vardır.
Müstəqillik bərpa edildikdən sonra, Azərbaycan dövləti bir çox çətinliklərlə qarşılaşdı. Daxili münaqişələr, Ermənistan-Azərbaycan müharibəsi, iqtisadi çətinliklər və siyasi qeyri-sabitlik, müstəqilliyin bərpasından sonra ölkəni çətin günlərə sürüklədi. Lakin, xalqın iradəsi, mübarizəsi və dövlətin liderliyi ilə bu çətinliklərin öhdəsindən gəlmək mümkünsüz görünməyən bir hədəf oldu.
Həyata keçirilən islahatlar, müstəqil Azərbaycanın inkişafında əsas rol oynadı. 1993-cü ildən etibarən, Heydər Əliyevin liderliyi ilə başlanan siyasi stabilizasiya, iqtisadi islahatlar və milli birlik çağırışları, Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişafını təmin etdi. Bu dövr, ölkədə siyasi sabitliyin bərpa edilməsi, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və beynəlxalq aləmdə tanınmanın artması ilə nəticələndi.
Dövlətçilik anlayışı, yalnız siyasi hakimiyyətlə deyil, həm də hüquqi, iqtisadi və sosial sistemlərin formalaşması ilə bağlıdır. Müstəqillik bərpa edildikdən sonra, Azərbaycanda bir sıra mühüm qanunlar qəbul edildi. Bu qanunlar, ölkənin siyasi və iqtisadi sisteminin modernləşdirilməsi, insan hüquqlarının qorunması və demokratik prinsiplərin bərqərar edilməsi məqsədini güdürdü.
Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ideyası, yalnız müstəqilliyin bərpası ilə deyil, həm də milli kimliyin və dəyərlərin qorunması ilə sıx bağlıdır. Xalqın öz mədəni irsinə, dilinə və adət-ənənələrinə bağlılığı, müstəqil dövlətin formalaşmasında əhəmiyyətli bir rol oynayır. Azərbaycan, müxtəlif mədəniyyətlərin və dinlərin bir arada yaşadığı bir ölkədir. Bu, milli birliyi gücləndirir və dövlətçilik anlayışını daha da möhkəmləndirir.
Müstəqilliyin bərpası, eyni zamanda, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdəki yerini də dəyişdirdi. Müstəqil Azərbaycan, dünyada tanınmağa başladı və bir çox beynəlxalq təşkilatlara üzv oldu. Bu, Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və mədəni inkişafına yeni imkanlar açdı.
Müstəqilliyin bərpası günü, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində bir dönüş nöqtəsidir. Bu gün, yalnız müstəqillik və azadlıq günü deyil, eyni zamanda, milli birlik, bərabərlik və iradə günüdür. 18 oktyabr, Azərbaycan xalqının öz hüquqlarını tanıdığı, milli kimliyini bərpa etdiyi və müstəqil dövlət olmaq yolunda irəlilədiyi bir tarixdir.
Dövlətçilik ideyası, müstəqil bir dövlətin formalaşmasında əsas rol oynayır. Azərbaycanın müstəqilliyi, yalnız siyasi hakimiyyətin bərpası ilə deyil, eyni zamanda, xalqın mədəni, sosial və iqtisadi həyatında da əks olunmalıdır. Gələcək nəsillərə müstəqil və azad bir ölkə buraxmaq, yalnız siyasi liderlərin deyil, bütün xalqın vəzifəsidir. Bu, Azərbaycan xalqının müstəqillik uğrunda apardığı mübarizənin və azadlığın qorunması məqsədini güdür.
Nəticə etibarilə, 18 oktyabr müstəqilliyin bərpası günü, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində əhəmiyyətli bir dövrü simvolizə edir. Bu gün, xalqın iradəsi, milli kimliyi və azadlıq arzusu ilə dolu bir gündür. Azərbaycanın müstəqil dövlət olaraq inkişafı, yalnız siyasi və iqtisadi sahələrdə deyil, eyni zamanda, mədəni və sosial sahələrdə də davam etməlidir. Müstəqilliyin bərpası, Azərbaycanın gələcək nəsilləri üçün bir ilham mənbəyidir.


Rəna Axundova
Suraxanı rayon qeydiyyat şöbəsinin rəisi