“Sonsuz intellektin təzahürləri” kitabından epizod
Prezident İlham Əliyevin idraka söykənən diplomatiyası
Kitabın məsləhətçisi: Hüquq elmləri doktoru, professor, ictimai-siyasi xadim, əməkdar müəllim İbrahim Quliyev.

Tarix yalnız hadisələrin ardıcıllığı deyil. Tarix eyni zamanda xalqların taleyini dəyişən şəxsiyyətlərin düşüncə gücünün, siyasi uzaqgörənliyinin və strateji zəkasının təcəssümüdür. Elə liderlər vardır ki, onların fəaliyyəti yalnız yaşadıqları dövrün çərçivəsinə sığmır, gələcək nəsillər üçün də örnəyə çevrilir. Belə şəxsiyyətlərin ən böyük üstünlüyü onların hadisələrə zamandan və məkandan daha geniş baxmaq qabiliyyətidir. Bu mənada Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət və diplomatiya məktəbi müasir dövrün ən diqqətəlayiq siyasi fenomenlərindən biri kimi dəyərləndirilə bilər.
“Sonsuz intellektin təzahürləri” adlı kitabın ideya xəttində də məhz zəkanın, idrakın və strateji düşüncənin cəmiyyətlərin inkişafındakı rolu xüsusi yer tutur. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyəti həmin ideyanın canlı təcəssümü kimi görünür. Çünki müasir dünyanın mürəkkəb geosiyasi prosesləri fonunda Azərbaycanın qazandığı uğurlar yalnız iqtisadi imkanlarla deyil, ilk növbədə düşünülmüş siyasət, rasional qərarlar və yüksək diplomatik məharətlə bağlıdır.
Diplomatiya sadəcə beynəlxalq görüşlər və rəsmi bəyanatlar deyil. Diplomatiya dövlət maraqlarını qorumaq, milli məqsədləri reallaşdırmaq və ölkənin gələcəyini təmin etmək üçün istifadə olunan incə sənətdir. Bu sənətin əsas aləti isə idrakdır. Prezident İlham Əliyevin diplomatik fəaliyyətində də məhz intellektual yanaşma, məntiqi ardıcıllıq və uzaqgörənlik diqqəti cəlb edir.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində hadisələr son dərəcə sürətlə dəyişir. Dünənin müttəfiqi bu gün rəqibə, bugünkü problem isə sabah yeni imkanlara çevrilə bilər. Belə mürəkkəb şəraitdə uğur qazanmaq üçün lider yalnız siyasi iradəyə deyil, həm də güclü analitik təfəkkürə malik olmalıdır. Prezident İlham Əliyevin uzun illər ərzində həyata keçirdiyi siyasət göstərir ki, o, prosesləri yalnız cari vəziyyət prizmasından deyil, həm də gələcək perspektivlər baxımından qiymətləndirməyi bacaran dövlət xadimidir.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsi də məhz bu yanaşmanın nəticəsidir. Bu gün ölkəmiz dünyanın müxtəlif siyasi və iqtisadi platformalarında etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur. Azərbaycanın iştirak etdiyi enerji layihələri, nəqliyyat dəhlizləri və regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri ölkənin beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Bütün bunların əsasında isə düşünülmüş strategiya dayanır.
Tarix göstərir ki, güclü dövlətlər yalnız iqtisadi resurslarla deyil, həm də intellektual potensialla inkişaf edirlər. Dövlət idarəçiliyində qərarların düzgün verilməsi, risklərin hesablanması və gələcək hədəflərin müəyyənləşdirilməsi böyük zəka tələb edir. Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətində bu xüsusiyyətlər aydın şəkildə özünü göstərir.
Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması istiqamətində həyata keçirilən siyasət uzunmüddətli strateji planlaşdırmanın nümunəsi kimi qiymətləndirilir. İllər boyu aparılan diplomatik fəaliyyət, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan mövqe və milli maraqların ardıcıl müdafiəsi Azərbaycanın mövqeyini gücləndirmişdir. Bu proses bir daha sübut etdi ki, böyük qələbələr yalnız hərbi güclə deyil, həm də siyasi müdrikliklə qazanılır.
Zamana sığmayan zəka anlayışı məhz burada öz mənasını tapır. Çünki əsl lider bugünü idarə etməklə yanaşı, gələcəyi də qurur. O, yalnız mövcud problemləri həll etmir, gələcək nəsillər üçün möhkəm təməl yaradır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin mühüm xüsusiyyətlərindən biri də məhz budur. Azərbaycanın iqtisadi inkişafı, beynəlxalq nüfuzunun artması, müasir infrastrukturun yaradılması və dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi gələcəyə hesablanmış strateji baxışın nəticəsidir.
İdraka söykənən diplomatiyanın başqa bir mühüm xüsusiyyəti isə milli maraqlarla qlobal proseslər arasında düzgün balans yaratmaqdır. Müasir dünyada təcrid olunmuş şəkildə inkişaf etmək mümkün deyil. Dövlətlər beynəlxalq əməkdaşlıq sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilirlər. Lakin bu əməkdaşlıq milli maraqlar hesabına baş verməməlidir. Prezident İlham Əliyevin siyasətində də məhz bu prinsip özünü göstərir. Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlığa açıq olmaqla yanaşı, öz milli maraqlarını da qətiyyətlə müdafiə edir.
Bu gün Azərbaycan yalnız regionun deyil, daha geniş coğrafiyanın mühüm siyasi və iqtisadi aktorlarından biri hesab olunur. Ölkəmizin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən layihələr müxtəlif dövlətləri və xalqları birləşdirən əməkdaşlıq körpülərinə çevrilmişdir. Bu uğurların təməlində isə peşəkar idarəçilik, strateji düşüncə və intellektual diplomatiya dayanır.
“Sonsuz intellektin təzahürləri” ifadəsi insan zəkasının sərhədsiz imkanlarını ifadə edir. Tarix boyu böyük nailiyyətlər məhz düşüncənin gücü sayəsində əldə olunmuşdur. Dövlət idarəçiliyində də eyni prinsip keçərlidir. Güclü liderlik yalnız siyasi hakimiyyət deyil, eyni zamanda dərin bilik, geniş dünyagörüşü və yüksək məsuliyyət deməkdir.
Prezident İlham Əliyevin fəaliyyətinə nəzər saldıqda bu xüsusiyyətlərin vəhdətini görmək mümkündür. Müasir çağırışlara çevik reaksiya vermək, dəyişən beynəlxalq şəraitə uyğun qərarlar qəbul etmək və ölkənin milli maraqlarını qorumaq dövlət başçısının idarəçilik fəlsəfəsinin əsas istiqamətlərindən biridir.
Bu gün Azərbaycanın qazandığı uğurlar yalnız bir dövrün nailiyyəti deyil, həm də gələcək inkişafın möhkəm bünövrəsidir. İnkişaf edən iqtisadiyyat, müasir şəhərlər, yenilənən infrastruktur, beynəlxalq nüfuz və güclü dövlətçilik modeli ölkəmizin gələcəyinə inamı daha da artırır.
Zaman dəyişir, nəsillər dəyişir, dünya dəyişir. Lakin əsl zəka, müdriklik və uzaqgörənlik zamanın fövqündə dayanır. Məhz buna görə də böyük şəxsiyyətlərin fəaliyyəti illər keçsə də, aktuallığını itirmir. Onların ideyaları və yaratdıqları dəyərlər gələcək nəsillərə yol göstərən mayaka çevrilir.
“Sonsuz intellektin təzahürləri” kitabının fəlsəfəsi də məhz insan ağlının yaradıcı gücünü, düşüncənin sərhədsiz imkanlarını və idrakın cəmiyyətlərin inkişafındakı rolunu ön plana çəkir. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin idraka söykənən diplomatiyası müasir Azərbaycanın uğur salnaməsində xüsusi yer tutur və dövlətçilik tariximizin mühüm səhifələrindən biri kimi dəyərləndirilir.


Hürü Hacızadə
Yazıçı-publisist
“Qızıl qələm” mükafatçısı

Fərid Səfərov
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü