Komandir xatirələri: Şəhid Vidadi Nizami oğlu Zalovun döyüş yolu və şərəfli xidməti...
Mən, Elzamin Behbudov, 2019–2020-ci illərdə Vidadi Zalovun xidmət etdiyi hərbi hissənin komandiri olmuşam. Həmin illər həm xidmət baxımından gərgin, həm də mənəvi cəhətdən yadda qalan dövr idi. Çünki biz o illərdə Vətənə sədaqətlə xidmət edən, intizamı, məsuliyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən gənclərlə bir yerdə idik. Onlardan biri də Vidadi Nizami oğlu Zalov idi.
Lakin bir məsələni xüsusilə qeyd etmək istəyirəm: Vidadi Zalov şəhid olduğu zaman mən artıq onun komandiri deyildim. Sağlamlığımla bağlı təxris olunmuşdum və xidmətdən kənarda idim. Mənim yerimə polkovnik Mirsamir Seyidov təyin olunmuşdu. Buna baxmayaraq, onun xidmət dövründə qazandığı təəssüratlar və yadda qalan xidmət keyfiyyətləri haqqında danışmaq mənim üçün həm borc, həm də mənəvi məsuliyyətdir.
Vidadi Zalov sıradan bir hərbi qulluqçu deyildi. O, xidmətə başladığı ilk gündən özünü məsuliyyətli, intizamlı və işinə bağlı bir hərbçi kimi göstərmişdi. Onun ən əsas xüsusiyyətlərindən biri işgüzarlığı idi. Tapşırıq verilən zaman heç vaxt tərəddüd etməz, işi tam və düzgün şəkildə yerinə yetirməyə çalışardı. O, verilən hər bir vəzifəyə formal yanaşmaz, onu vicdanla icra edərdi.
Onun digər mühüm xüsusiyyəti mərdliyi idi. Mərdlik təkcə döyüş meydanında göstərilən cəsarət deyil, həm də gündəlik xidmətin hər anında özünü göstərən xarakterdir. Vidadi Zalov həm çətin tapşırıqlarda, həm də gündəlik xidmət prosesində qorxusuz, qətiyyətli və prinsipial davranışı ilə seçilirdi. O, çətinlikdən çəkinən biri deyildi, əksinə, məsuliyyətin mərkəzinə doğru irəliləyən hərbçi idi.
Mən onun şəxsi heyətlə münasibətini xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Vidadi tabeçiliyində olan hər bir hərbi qulluqçuya yalnız əsgər kimi deyil, insan kimi yanaşırdı. Onun üçün kollektivdəki hər kəs önəmli idi. O, əsgərlərin qayğısını çəkir, onların problemlərinə biganə qalmırdı. Əgər hansısa əsgərin çətinliyi varsa, Vidadi bunu dərhal hiss edər və həll etməyə çalışardı. Bu xüsusiyyət onu təkcə yaxşı hərbi qulluqçu deyil, həm də nümunəvi insan kimi tanıdırdı.
Şəxsi heyətin səliqə-sahmanı və intizamı onun daim diqqət mərkəzində olurdu. O, hesab edirdi ki, intizam olmayan yerdə döyüş hazırlığından danışmaq mümkün deyil. Buna görə də gündəlik xidmət prosesində nizam-intizamın qorunmasına xüsusi diqqət yetirirdi. Bu yanaşma onun həm özünün, həm də tabeliyində olanların peşəkarlığını artırırdı.
Döyüş hazırlığı məşğələlərində Vidadi Zalovun fəaliyyəti ayrıca qeyd olunmalıdır. Poliqon məşğələlərində, atış təlimlərində o, daim aktiv iştirak edirdi. O, sadəcə iştirak etməklə kifayətlənmir, həm də nümunə göstərirdi. Silahla davranış, taktiki hazırlıq və döyüş bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi sahəsində ciddi maraq göstərirdi. Onun bu sahədəki fəaliyyəti həm komandirlər, həm də yoldaşları tərəfindən yüksək qiymətləndirilirdi.
Vidadi Zalovun üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirməsi onun ən əsas xüsusiyyətlərindən biri idi. O, hərbi xidmətdə heç vaxt məsuliyyətdən qaçmırdı. Əksinə, verilən tapşırığı ən yaxşı şəkildə yerinə yetirmək üçün əlavə səy göstərirdi. Bu isə onun peşəkar yanaşmasının göstəricisi idi.
2020-ci ildə sentyabr ayında başlanan 44 günlük Vətən müharibəsi hər birimizin həyatında dərin izlər buraxdı. Vidadi Zalov da həmin müharibədə öz taboru ilə birlikdə döyüşlərdə iştirak edirdi. O, bu döyüşlərdə sadəcə bir hərbi qulluqçu kimi deyil, Vətən uğrunda mübarizə aparan bir igid kimi çıxış edirdi. Müharibənin ağır və gərgin şəraitində belə o, verilən tapşırıqları yerinə yetirməkdən çəkinmirdi.
Döyüşlər zamanı onun göstərdiyi davranışlar bir daha sübut etdi ki, o, məsuliyyətli və qorxmaz bir hərbçidir. Çətin anlarda soyuqqanlı qərar vermək, tapşırığı düzgün icra etmək hər kəsin bacaracağı iş deyil. Vidadi Zalov bu baxımdan seçilənlərdən idi.
Müharibədən sonra biz Laçın istiqamətinə keçdik. Bu, 2020-ci ilin dekabr ayının 2–3-cü günləri idi. Həmin ərazi dağlıq, sərt iqlimli və çətin relyefə malik idi. Laçın uzun müddət işğal altında olduğuna görə biz ora ilk dəfə gedirdik və ərazini yalnız xəritələr vasitəsilə tanıyırdıq. Real şərait isə tamamilə fərqli və daha çətin idi.
Qar, şaxta və çətin keçilən yollar şəxsi heyət üçün ciddi sınaq idi. Belə bir şəraitdə bölmələrin düzgün yerləşdirilməsi, silah-sursatın və şəxsi heyətin təhlükəsiz şəkildə yerləşdirilməsi böyük məsuliyyət tələb edirdi. Vidadi Zalov bu mərhələdə də özünü yüksək səviyyədə göstərdi.
O, bölmələrin müəyyən ərazilərdə yerləşdirilməsində fəal iştirak edirdi. Çətin hava şəraitinə baxmayaraq, o, tapşırıqları dəqiqliklə yerinə yetirirdi. Hər bir detalı nəzərə alır, şəxsi heyətin rahatlığı və təhlükəsizliyi üçün əlindən gələni edirdi. Bu, onun nə qədər məsuliyyətli və peşəkar olduğunu bir daha sübut edirdi.
Qış şəraitində, dağlıq ərazidə xidmət aparmaq hər bir hərbçi üçün böyük sınaqdır. Amma Vidadi Zalov bu sınaqlardan qorxmurdu. O, çətinlikləri bir maneə kimi yox, bir vəzifə kimi qəbul edirdi. Bu yanaşma onun xarakterinin gücünü göstərirdi.
Onun ən mühüm keyfiyyətlərindən biri də kollektiv ruhuna verdiyi töhfə idi. O, şəxsi heyət arasında birlik və həmrəyliyin qorunmasına çalışırdı. Əsgərlər arasında qarşılıqlı hörmət və dəstəyin formalaşmasına böyük önəm verirdi. Bu isə ümumi döyüş qabiliyyətinə müsbət təsir göstərirdi.
Vidadi Zalov heç vaxt özünü ön plana çıxarmağa çalışmırdı. O, sakit, təvazökar, amma işində son dərəcə ciddi bir hərbçi idi. Onun fəaliyyəti sözlə yox, əməllə danışırdı. Bu da onu fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri idi.
Bu gün Vidadi Zalov şəhid kimi xalqımızın yaddaşında yaşayır. Onun adı Vətənə sədaqətin, mərdliyin və igidliyin simvoluna çevrilib. Mən bir komandir olaraq onunla xidmət etdiyim dövrü qürurla xatırlayıram. Çünki belə hərbçilərlə bir yerdə xidmət etmək hər bir zabit üçün böyük şərəfdir.
Vidadi Zalovun həyatı gənc nəsil üçün nümunədir. Onun xidməti, döyüş yolu və göstərdiyi fədakarlıq hər bir azərbaycanlı üçün örnək olmalıdır. O, Vətənə xidmətin ən ali zirvəsinə – şəhidlik zirvəsinə yüksəlib.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin. Vidadi Zalov kimi igidlərin xatirəsi isə daim yaşayacaq və heç vaxt unudulmayacaq.
Sən mənim qəlbimdə həmişə yaşayacaqsan, Azərbaycanın igid oğlu Vidadi… Sən bir örnəksən, bir nümunəsən, bir tarixsən, Vidadi..Sənin kimi hərtərəfli insanlar yaddaşlarda silinməz iz qoyaraq yaşayır… Mən igid qəhrəman Vidadi Zalovun komandiri olaraq böyük fəxrarət hissi kecirirəm. Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz...
Ruhuna böyük hörmətlə;
Polkovnik Elzamin Behbudov…