Bəzən bir insanın ömür yolu illərlə deyil, gördüyü işlərlə, yaşatdığı dəyərlərlə və arxasında qoyduğu mənəvi irslə ölçülür. Elə insanlar var ki, onlar yaşadıqları müddətdə sadəcə öz ailələrinin deyil, bütöv bir xalqın qürur mənbəyinə çevrilirlər. Onların adı çəkiləndə ilk növbədə Vətən sevgisi, mərdlik, sədaqət, ləyaqət və şərəf yada düşür. Belə insanlar ölümləri ilə deyil, əbədiyyətə qovuşmaları ilə tarix yazırlar.
Azərbaycanın qəhrəman oğullarından biri, şəhid Vidadi Nizami oğlu Zalov da məhz belə ömür sahiblərindən idi. Onun həyatı Vətənə xidmətin, dövlətə sədaqətin, hərbi andına son nəfəsinə qədər sadiq qalmağın canlı nümunəsinə çevrildi. O, yaşadığı 38 illik ömrə bir çoxlarının yüz ilə sığdıra bilmədiyi mənəvi dəyərləri sığışdırdı.
Bu yazının ilham mənbəyi "Azərbaycan Bayrağı" ordenli, müharibə veteranı, polkovnik Elmar Hüseynovun şəhid Vidadi Zalov haqqında söylədiyi ürək sözləridir. Döyüş yollarını yaxşı tanıyan, müharibənin ağrı-acısını yaşamış bir zabitin şəhid haqqında dediyi fikirlər Vidadi Zalovun şəxsiyyətini bütün aydınlığı ilə ifadə edir:
"Mən Vidadini səxavət, mərhəmət, ləyaqət, sözü bütöv, şərəfli kişi və hərbçi kimi tanıdım. Vidadi kimi kişilər bu dünyaya nümunə qoyaraq gedirlər."
Bu cümlələr sadəcə bir xatirə deyil. Bu, şəhidin ömür kitabının qısa, lakin çox dərin məzmunlu xülasəsidir.
İnsan həyatda müxtəlif adlar qazana bilər. Kimisi vəzifəsi ilə tanınar, kimisi var-dövləti ilə, kimisi də nüfuzu ilə. Amma ən böyük ad "Vətən oğlu" adıdır. Bu ada layiq olmaq isə hər kəsə nəsib olmur.
Vidadi Zalov bu adı öz qanı, şərəfi və qəhrəmanlığı ilə qazandı. O, Vətəni sadəcə sevən insan deyildi. O, Vətən üçün yaşayan, Vətən üçün döyüşən və nəhayət, Vətən uğrunda canını fəda edən igid Azərbaycan övladı idi.
"Mən bu Vətənin oğluyam" ifadəsi onun bütün həyat fəlsəfəsini əks etdirirdi. Bu, sadəcə deyilən bir cümlə deyildi. Bu sözlər onun hər addımında, hər qərarında, hər xidmətində və son döyüşündə öz təsdiqini tapdı.
Azərbaycan xalqı tarix boyu igid oğullar yetişdirib. Müxtəlif dövrlərdə torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda canlarından keçən qəhrəmanlarımız xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olunublar. Bu qəhrəmanlıq salnaməsinin ən şərəfli səhifələrindən biri də müasir dövrün şəhidlərinin yazdığı dastandır.
Vidadi Zalov həmin dastanın parlaq simalarından biridir.
Onu tanıyanların hamısı bir fikirdə birləşir: Vidadi hər zaman dürüst, mərhəmətli, sözünün sahibi olan, insanlara hörmətlə yanaşan, çətin gündə dostunun yanında dayanan əsl kişi idi. O, insanların qəlbində vəzifəsi ilə deyil, davranışı, əxlaqı və xarakteri ilə yer qazanmışdı.
Əsl hərbçi olmaq yalnız silah gəzdirmək deyil. Əsl hərbçi ilk növbədə məsuliyyət, intizam, vicdan və yüksək mənəviyyat sahibidir. Vidadi Zalov da bu xüsusiyyətləri özündə birləşdirən zabitlərdən idi.
Onun xidmət yolu dövlətə sədaqət nümunəsi idi. Hərbi formanı böyük qürurla daşıyan Vidadi bu geyimin məsuliyyətini hər zaman dərk edirdi. O bilirdi ki, bu forma yalnız peşə deyil, həm də müqəddəs andın simvoludur.
Müharibə insanın xarakterini bütün çılpaqlığı ilə ortaya qoyur. Sülh dövründə cəsarətli görünmək asandır. Lakin güllələrin yağdığı, ölümün hər addımda hiss olunduğu döyüş meydanında yalnız həqiqi qəhrəmanlar ayaqda qala bilirlər.
Vidadi Zalov həmin qəhrəmanlardan idi.
Qeyri-bərabər döyüşdə düşmən qarşısında geri çəkilmədi. O, silahdaşlarını qorumaq, döyüş tapşırığını yerinə yetirmək və müqəddəs torpağı müdafiə etmək üçün son nəfəsinə qədər mübarizə apardı.
Aprelin 11-də, ömrünün 38-ci baharında sinəsini düşmən gülləsinə sipər edərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı.
Şəhidlik hər kəsə qismət olmur. Bu zirvə yalnız seçilmiş insanlara nəsib olur. Çünki şəhidlik Allahın ən uca mükafatlarından biridir.
Vidadi Zalov bu zirvəyə öz iradəsi, cəsarəti və Vətən sevgisi ilə yüksəldi.
Bu gün onun adı ehtiramla çəkilir. Ailəsi onunla fəxr edir. Döyüş yoldaşları onu böyük hörmətlə xatırlayırlar. Onu tanıyan hər kəs deyir ki, Vidadi insanlığı ilə seçilən nadir şəxsiyyətlərdən idi.
İnsan dünyadan köçəndən sonra onun haqqında deyilən sözlər əsl qiymətidir. Vidadi haqqında danışanların hər biri ilk növbədə onun mənəviyyatını xatırlayır. Bu isə təsadüfi deyil.
Səxavət, mərhəmət, ləyaqət, düzlük, vətənpərvərlik və şərəf onun xarakterinin ayrılmaz hissəsi idi. O, insanlara yaxşılıq etməyi özünə borc bilirdi.
Belə insanlar cəmiyyət üçün məktəbdir. Onların həyatı gələcək nəsillər üçün örnəkdir.
Bu gün Azərbaycan gəncliyi məhz Vidadi kimi qəhrəmanların həyatını öyrənməlidir. Çünki Vətən sevgisi kitablardan deyil, belə insanların həyat nümunəsindən öyrənilir.
Şəhid ailələrinin qarşısında hər birimizin mənəvi borcu var. Çünki onların övladları sayəsində bu gün Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin etmiş, dövlət bayrağı bütün torpaqlarımızda dalğalanmışdır.
Şəhidlərin hər biri xalqımızın milli sərvətidir. Onların adı tarix kitablarında, məktəblərdə, hərbi hissələrdə və gələcək nəsillərin yaddaşında daim yaşayacaq.
Vidadi Zalovun həyatı göstərdi ki, insanın əsl böyüklüyü tutduğu vəzifədə deyil, malik olduğu mənəvi keyfiyyətlərdədir. O, həm əsl ailə başçısı, həm etibarlı dost, həm vicdanlı hərbçi, həm də sədaqətli Vətən oğlu idi.
Belə insanların itkisi ağır olsa da, onların qoyduğu mənəvi irs xalqın gücünə çevrilir.
Bu gün Azərbaycanın hər bir guşəsində şəhidlərimizin əziz xatirəsi dərin ehtiramla yad edilir. Onların müqəddəs ruhu qarşısında baş əyən xalq yaxşı bilir ki, bugünkü müstəqil, güclü və qalib Azərbaycanın təməlində məhz onların qanı və canı dayanır.
Vidadi Zalovun adı da həmin müqəddəs salnamənin ayrılmaz hissəsidir.
Onun ömür yolu bizə öyrədir ki, Vətəni sevmək yalnız sözlə deyil, əməl ilə sübut olunur. O, bunu öz həyatı ilə sübut etdi. Son nəfəsinə qədər hərbi anda sadiq qaldı, döyüş meydanında mərdlik nümayiş etdirdi və adını qəhrəmanlıq tariximizə əbədi yazdırdı.
Bu gün onun məzarı ziyarət olunur, adı ehtiramla anılır, xatirəsi dualarla yad edilir. Amma əslində Vidadi Zalov heç vaxt unudulmayacaq. Çünki şəhidlər fiziki olaraq aramızdan ayrılsalar da, xalqın yaddaşında əbədi yaşayırlar.
Polkovnik Elmar Hüseynovun dediyi kimi, "Vidadi kimi kişilər bu dünyaya nümunə qoyaraq gedirlər." Bu fikir təkcə bir insan haqqında deyilən söz deyil, həm də əsl kişi, əsl zabit və əsl Vətən övladı olmağın meyarıdır.
Azərbaycan xalqı belə qəhrəman övladları ilə haqlı olaraq fəxr edir. Onların hər biri dövlətimizin qüdrətinin, xalqımızın milli ruhunun və sarsılmaz iradəsinin rəmzidir.
Ruhu daim uca olsun, şəhid Vidadi Nizami oğlu Zalov. Sənin adın Azərbaycanın qəhrəmanlıq salnaməsində əbədi yaşayacaq. Sən bu torpağın yetirdiyi mərd oğullardan biri olaraq gələcək nəsillərə Vətən sevgisinin, sədaqətin və fədakarlığın nə demək olduğunu öz ömrünlə göstərdin. Sənin həyat yolun bir daha sübut edir ki, insanın ən böyük şərəfi Vətəninə ləyaqətlə xidmət etməkdir.
Sənin haqqında deyilən "Mən bu Vətənin oğluyam" ifadəsi sadəcə bir başlıq deyil, bütün ömrünün, xarakterinin və müqəddəs amalının ən dəqiq ifadəsidir. Vətən səni heç vaxt unutmayacaq. Azərbaycan xalqı qəhrəman oğullarını həmişə qəlbində yaşadacaq, onların xatirəsini böyük ehtiramla anacaq. Çünki şəhidlər ölmür – onlar xalqın vicdanında, tarixində və azad səmasında əbədi yaşayırlar.