Təhsil hər bir xalqın gələcəyini müəyyən edən, cəmiyyətin inkişafına istiqamət verən və milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında mühüm rol oynayan strateji sahədir. Bu sahənin inkişafı isə ilk növbədə müəllimlərin fədakar əməyindən, məktəb rəhbərlərinin məsuliyyətindən və təhsil prosesinin düzgün təşkilindən asılıdır. Məktəb yalnız biliklərin öyrədildiyi məkan deyil, həm də şəxsiyyətin formalaşdığı, vətənə sevginin, insanlara hörmətin, milli dəyərlərə bağlılığın aşılandığı müqəddəs bir ocaqdır. Belə bir məsuliyyətli missiyanın həyata keçirilməsində məktəb direktorlarının üzərinə böyük vəzifələr düşür.
Abşeron rayonu Novxanı qəsəbəsində yerləşən Mehdi Hüseynzadə adına Novxanı kənd 1 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Güllər Rzayeva da təhsil rəhbərliyi mövzusu çərçivəsində diqqət çəkən şəxslərdəndir. Onun rəhbərlik etdiyi təhsil müəssisəsinin fəaliyyəti barədə danışarkən məktəb həyatının əhəmiyyətini, müəllim əməyinin dəyərini və gələcək nəslin yetişdirilməsinin məsuliyyətini xüsusi vurğulamaq lazımdır.
Məktəbə rəhbərlik etmək yalnız inzibati işləri idarə etməkdən ibarət deyil. Bu vəzifə hər gün müxtəlif məsuliyyətləri öz üzərinə götürmək, müəllim və şagirdlərin fəaliyyətini əlaqələndirmək, valideynlərlə sağlam münasibətlər qurmaq, tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə çalışmaq və məktəbdə sağlam mənəvi-psixoloji mühitin qorunmasını təmin etmək deməkdir. Direktorun işinə yanaşması, təşkilatçılıq bacarığı və kollektivlə ünsiyyət mədəniyyəti təhsil müəssisəsinin ümumi fəaliyyətinə təsir göstərən mühüm amillərdəndir.
Güllər Rzayeva haqqında hazırlanmış bu yazının əsas qayəsi məktəb rəhbərliyinin cəmiyyət qarşısındakı məsuliyyətini və təhsil işinin yüksək ictimai dəyərini diqqətə çatdırmaqdır. Çünki təhsil sahəsində çalışan hər bir rəhbərin fəaliyyətinin mərkəzində uşaqların gələcəyi, onların keyfiyyətli təhsil alması və savadlı vətəndaş kimi formalaşması dayanmalıdır. Bu məqsədə çatmaq üçün məktəbdə işgüzar mühitin yaradılması, müəllimlərin peşəkar fəaliyyətinə dəstək göstərilməsi və şagirdlərin potensialının üzə çıxarılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Müasir məktəb rəhbəri daim dəyişən təhsil tələblərinə uyğunlaşmağı bacarmalı, yeniliklərə açıq olmalı və tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atmalıdır. Müəllimlərin bilik və bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi, müasir təlim metodlarından istifadə, şagirdlərin fərdi qabiliyyətlərinin nəzərə alınması və təlim-tərbiyə prosesinin düzgün təşkili bu fəaliyyətin əsas istiqamətləridir. Məktəbin uğuru təkcə dərslərin keçirilməsi ilə deyil, həm də şagirdlərin düşünmə, araşdırma, ünsiyyət və müstəqil qərarvermə bacarıqlarının inkişafı ilə ölçülür.
Mehdi Hüseynzadə adına Novxanı kənd 1 nömrəli tam orta məktəb kimi təhsil müəssisələrinin cəmiyyət üçün əhəmiyyəti olduqca böyükdür. Bu məktəbdə təhsil alan hər bir şagird gələcəyin müəllimi, həkimi, mühəndisi, hüquqşünası, dövlət qulluqçusu və ya müxtəlif sahələrdə çalışan mütəxəssisi ola bilər. Bu səbəbdən məktəbdə yaradılan təhsil mühiti uşaqların gələcək həyatına təsir göstərən mühüm amillərdən biridir. Məktəb rəhbərliyinin əsas məqsədlərindən biri də hər bir şagirdin öz qabiliyyətini kəşf etməsinə və inkişaf etdirməsinə şərait yaratmaqdır.
Təhsil prosesinin uğurlu təşkili müəllim kollektivinin əməyindən ayrı təsəvvür edilə bilməz. Müəllimlər şagirdlərə yalnız fənn bilikləri öyrətmirlər, həm də onların həyata baxışlarının, davranışlarının və mənəvi keyfiyyətlərinin formalaşmasına təsir göstərirlər. Direktorun üzərinə düşən vəzifələrdən biri müəllimlərin əməyinə hörmətlə yanaşmaq, onların fəaliyyətinin səmərəliliyini artırmaq üçün əlverişli şərait yaratmaq və kollektivdə qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirməkdir. Məktəbdə əməkdaşlıq mühiti nə qədər sağlam olarsa, tədris prosesinin nəticələri də bir o qədər uğurlu ola bilər.
Güllər Rzayevanın rəhbərlik etdiyi məktəbin fəaliyyəti qiymətləndirilərkən də müəllimlərin peşəkarlığı, şagirdlərin təlim nəticələri, məktəbdə intizamın vəziyyəti və təhsil mühitinin keyfiyyəti kimi meyarlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məktəb rəhbərliyinin işi məhz bu istiqamətlərdə ardıcıl fəaliyyət göstərmək, qarşıya çıxan məsələlərin həllinə çalışmaq və təhsil prosesinin iştirakçıları arasında etibarlı münasibətlər yaratmaqdan ibarətdir.
Valideynlərlə əməkdaşlıq da müasir təhsil sisteminin əsas tələblərindən biridir. Uşağın uğurlu inkişafı ailə və məktəb arasında qarşılıqlı anlaşma olduqda daha səmərəli şəkildə təmin edilir. Valideynlərin fikirlərinə diqqətlə yanaşılması, onların müraciətlərinin dinlənilməsi və şagirdlərin təhsili ilə bağlı məsələlərin birgə müzakirəsi məktəbə olan inamı gücləndirir. Məktəb rəhbərliyinin açıq ünsiyyətə üstünlük verməsi təhsil mühitində yaranan çətinliklərin vaxtında müəyyənləşdirilməsinə və həllinə kömək edir.
Məktəbin digər mühüm vəzifəsi şagirdlərdə vətənpərvərlik hissinin, milli-mənəvi dəyərlərə hörmətin və dövlətçilik düşüncəsinin formalaşdırılmasıdır. Azərbaycan xalqının zəngin tarixi, mədəniyyəti, dili və adət-ənənələri gənc nəslin tərbiyəsində mühüm yer tutur. Şagirdlərin ölkəmizin tarixi şəxsiyyətlərini tanıması, milli qəhrəmanlarımızın həyatını öyrənməsi, dövlət rəmzlərinə hörmətlə yanaşması onların vətəndaşlıq mövqeyinin formalaşmasına töhfə verir.
Məktəb mühitində intizam, qarşılıqlı hörmət və ədalətli münasibət prinsiplərinin qorunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hər bir şagird özünü təhlükəsiz hiss etməli, fikrini sərbəst ifadə edə bilməli və bilik əldə etmək üçün bərabər imkanlara malik olmalıdır. Müəllimlərin və məktəb rəhbərliyinin bu məsələlərə həssas yanaşması təhsil müəssisəsinin sağlam mənəvi atmosferinin qorunmasına kömək edir.
Bu gün Azərbaycan təhsilinin qarşısında duran əsas məqsədlərdən biri beynəlxalq standartlara cavab verən, müasir düşüncəli, savadlı və rəqabətqabiliyyətli gənclər yetişdirməkdir. Bu məqsədin həyata keçirilməsi yalnız dövlət siyasəti ilə deyil, həm də hər bir məktəbin gündəlik fəaliyyəti ilə bağlıdır. Təhsil müəssisələrində görülən hər bir iş, keçirilən hər bir dərs və şagirdlərə göstərilən hər bir diqqət gələcəyin formalaşmasına xidmət edir.
Güllər Rzayeva haqqında müsbət fikirləri ifadə edərkən ən vacib məqam məktəb rəhbərliyinin daşıdığı məsuliyyəti və təhsilin cəmiyyət üçün əvəzsiz əhəmiyyətini vurğulamaqdır. Direktorun fəaliyyəti barədə daha dolğun fikir formalaşdırmaq üçün onun konkret təşəbbüsləri, məktəbin əldə etdiyi nəticələr, şagirdlərin nailiyyətləri və pedaqoji kollektivin uğurları əsas götürülməlidir. Belə faktlar hər bir təhsil rəhbərinin əməyini obyektiv şəkildə qiymətləndirməyə imkan verir.
Məktəb rəhbərinin uğuru yalnız şəxsi fəaliyyəti ilə deyil, bütöv kollektivin nailiyyətləri ilə ölçülür. Müəllimlərin fədakarlığı, şagirdlərin zəhməti, valideynlərin dəstəyi və rəhbərliyin düzgün təşkilatçılığı bir araya gəldikdə təhsil müəssisəsi qarşısına qoyduğu məqsədlərə daha inamla irəliləyə bilir. Bu baxımdan Güllər Rzayevanın rəhbərlik etdiyi məktəbdə də təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, şagirdlərin inkişafı və sağlam məktəb mühitinin qorunması əsas prioritetlər kimi qiymətləndirilməlidir.
Sonda qeyd etmək lazımdır ki, təhsil sahəsində çalışan insanların əməyinə hörmətlə yanaşmaq, onların fəaliyyətini obyektiv meyarlarla qiymətləndirmək və məktəblərin inkişafına dəstək olmaq cəmiyyətin ümumi maraqlarına xidmət edir. Mehdi Hüseynzadə adına Novxanı kənd 1 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Güllər Rzayeva haqqında yazının əsas mesajı da məhz budur: məktəbin nüfuzu, müəllimlərin əməyi və şagirdlərin gələcəyi hər zaman diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır.
Təhsilə göstərilən diqqət gələcəyə göstərilən diqqətdir. Bu müqəddəs sahədə çalışan hər bir insanın məsuliyyətli fəaliyyəti, peşəkarlığı və uşaqların inkişafına verdiyi töhfə cəmiyyətin tərəqqisi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ən böyük uğur isə məktəbdən savadlı, tərbiyəli, milli dəyərlərə bağlı və ölkəsinin gələcəyinə töhfə verməyə hazır gənclərin yetişməsidir.


Şamil Cəfər
AYB və AJB-nin üzvü
"Qızıl qələm" mükafatçısı