Ali Baş Komandanın orduları yarıb keçmək üçün səbat və güclü intellekti, öz ordusunu coşdurmaq üçün qərar və qətiyyəti sonsuzdur...

Məsləhətçi: Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, hüquq elmləri doktoru, professor, əməkdar müəllim, birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı İbrahim Quliyev.
“Sonsuz intellektin təzahürləri” kitabının həmmüəllifi, Prezident təqaüdçüsü, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, cərrah-ginekoloq, ictimai xadim Aynur Pənahova

“Qalibin ədaləti...” Ali Baş Komandanın orduları yarıb keçmək üçün səbat və güclü intellekti, öz ordusunu coşdurmaq üçün qərar və qətiyyəti sonsuzdur...
Tarixin yaddaşında elə şəxsiyyətlər var ki, onların fəaliyyəti yalnız yaşadıqları dövrün hadisələri ilə məhdudlaşmır. Onlar zamanın fövqündə dayanaraq xalqın taleyinə, dövlətin gələcəyinə və milli iradənin formalaşmasına təsir göstərirlər. Belə şəxsiyyətlərin liderlik missiyası hər şeydən əvvəl güclü intellekt, uzaqgörənlik, siyasi iradə, səbir və ən mürəkkəb məqamda düzgün qərar qəbul etmək bacarığı ilə səciyyələnir.
Azərbaycanın müasir tarixində bu xüsusiyyətləri özündə birləşdirən siyasi lider obrazı xüsusi yer tutur. Qələbə yalnız döyüş meydanında əldə edilən nəticə deyil. Qələbə həm də uzun illər ərzində formalaşdırılan strategiyanın, dövlətçilik düşüncəsinin, milli birliyin, diplomatik məharətin, iqtisadi gücün və ən başlıcası, doğru zamanda verilmiş doğru qərarın nəticəsidir.
Məhz buna görə “Qalibin ədaləti” ifadəsi yalnız hərbi zəfərin təsviri kimi qəbul edilməməlidir. Burada qalibin məsuliyyəti, qalibin təmkinliyi, qalibin humanizmi və qalibin gələcəyə baxışı da öz əksini tapır. Çünki həqiqi qalib qələbədən sonra intiqam axtarmır – ədaləti bərqərar edir. Həqiqi qalib öz gücünü nümayiş etdirmək üçün başqasını alçaltmağa ehtiyac duymur. O, əldə etdiyi zəfərin yaratdığı imkanlardan dövlətinin inkişafı, xalqının rifahı və gələcək nəsillərin təhlükəsizliyi naminə istifadə edir.
Azərbaycanın Vətən müharibəsində əldə etdiyi tarixi Zəfər də bu baxımdan yalnız hərbi qələbə deyil, bütöv bir dövlətçilik məktəbinin nəticəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Bu Zəfərin arxasında illərlə aparılan məqsədyönlü siyasət, güclü ordu quruculuğu, iqtisadi potensialın artırılması, milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi və beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın mövqeyinin gücləndirilməsi dayanırdı. Lakin bütün bunların fövqündə bir amil xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı: qətiyyətli liderlik.
Ali Baş Komandanın siyasi iradəsi və hərbi-strateji baxışı müharibənin ən mürəkkəb anlarında özünü aydın şəkildə göstərdi. Çünki müharibə yalnız silahların toqquşması deyil. Müharibə həm də iradələrin, strategiyaların, informasiya və diplomatiyanın mübarizəsidir. Orduları yarıb keçmək üçün yalnız texniki üstünlük kifayət etmir. Bunun üçün səbat, intellekt, strateji düşüncə və zamanın nəbzini dəqiq tutmaq lazımdır. Ordunu coşdurmaq üçün isə yalnız əmr vermək yetərli deyil. Əsgər öz Ali Baş Komandanının qətiyyətinə inanmalıdır. Xalq bilməlidir ki, qarşıya qoyulan məqsəd aydın, yol isə hesablanmışdır.
Azərbaycanın Vətən müharibəsində nümayiş etdirdiyi iradə məhz belə bir mənzərə yaratdı. Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyəti, əsgər və zabitlərin qəhrəmanlığı, xalqın həmrəyliyi və dövlət rəhbərliyinin siyasi iradəsi bir bütöv halında tarixi Zəfəri təmin etdi.
İntellekt yalnız bilik toplamaq deyil. İntellekt həm də hadisələri qabaqcadan görmək, müxtəlif ehtimalları hesablamaq, çətinlik qarşısında alternativ yol tapmaq, emosiyaların deyil, məntiqin diktəsi ilə qərar vermək bacarığıdır.
Dövlət idarəçiliyində isə intellekt daha böyük məna kəsb edir. Burada söhbət milyonlarla insanın taleyindən, dövlətin təhlükəsizliyindən, milli maraqlardan və gələcək nəsillərin perspektivindən gedir. Liderin intellekti onun qəbul etdiyi qərarların nəticəsində görünür. Bəzən bir qərarın arxasında illərlə davam edən hazırlıq dayanır. Bəzən bir addımın arxasında yüzlərlə mümkün ssenarinin hesablanması olur. Bəzən isə ən çətin məqamda bir cümlə milyonlarla insan üçün ümid və inam mənbəyinə çevrilir.
Azərbaycanın müasir siyasi tarixində belə məqamlar kifayət qədər çoxdur. Xüsusilə Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan xalqının dövlət başçısının çıxışlarını diqqətlə izləməsi, hər açıqlamadan yeni bir güc alması təsadüfi deyildi. Çünki xalq liderinin mövqeyində tərəddüd deyil, əminlik görürdü. Əsgər arxasında güclü dövlətin dayandığını bilirdi. Şəhid ailəsi onun əzizinin qanının yerdə qalmayacağına inanırdı. Qazi öz dövlətinin onun yanında olduğunu hiss edirdi. Xalq isə qarşıya qoyulan məqsədin reallaşacağına əmin idi. Bu inam qələbənin mənəvi dayaqlarından birinə çevrildi.
Azərbaycanın əldə etdiyi Zəfər bir daha göstərdi ki, müasir dünyada dövlətin gücü yalnız ordusunun silahlanma səviyyəsi ilə ölçülmür. Güclü ordu vacibdir. Güclü iqtisadiyyat vacibdir. Müasir texnologiyalar vacibdir. Diplomatik imkanlar vacibdir. Lakin bütün bunları vahid strategiya ətrafında birləşdirən siyasi iradə olmadan potensial tam gücü ilə reallaşa bilməz.
Məhz liderlik burada həlledici amilə çevrilir. Lider bəzən hamının gördüyü hadisədə başqalarının görmədiyi məqamı görür. Bəzən hamının tərəddüd etdiyi anda qərar verir. Bəzən isə qərar vermək üçün emosiyaların sakitləşməsini gözləmir, əksinə, emosiyaların içərisində məntiqi qoruyub saxlayır. Bu, liderlik intellektinin ən mühüm göstəricilərindən biridir.
Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı inkişaf yolu da bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki qələbədən sonra qarşıda yeni və daha böyük vəzifələr dayanır. Azad edilmiş ərazilərin bərpası, insanların doğma yurdlarına qayıdışı, yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, müasir infrastrukturun yaradılması və regionun iqtisadi potensialının dirçəldilməsi artıq qalib dövlətin quruculuq mərhələsini xarakterizə edir.
Qalibin ədaləti dağıtmaq deyil, qurmaqdır. Qalibin ədaləti nifrəti böyütmək deyil, gələcəyə yol açmaqdır. Qalibin ədaləti tarixdən dərs götürərək sabit və təhlükəsiz gələcək yaratmaqdır. Azərbaycan xalqının qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri də əldə olunmuş Zəfəri davamlı inkişaf və tərəqqi ilə möhkəmləndirməkdir.
Bu Zəfərin ən müqəddəs səhifəsini isə şəhidlərimizin qəhrəmanlığı yazıb. Vətən torpaqlarının azadlığı uğrunda canlarından keçən oğullarımızın xatirəsi xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Qazilərimiz ağır sınaqlardan keçərək Vətən müharibəsinin canlı tarixini öz talelərində daşıyırlar. Şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən diqqət dövlətin sosial siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Çünki qalib dövlət yalnız qələbə günü meydanlarda görünən dövlət deyil. Qalib dövlət şəhid ailəsinin yanında olan, qazisinin qayğısını çəkən və onların problemlərinin həlli istiqamətində ardıcıl addımlar atan dövlətdir.
“Qalibin ədaləti” həm də öz gücünü dərk etməkdir. Öz gücünü dərk edən dövlət başqalarının iradəsinə möhtac olmur. Öz gücünü dərk edən xalq gələcəyə daha inamla baxır. Öz gücünü dərk edən gənc qarşısında daha böyük məqsədlər qoyur. Öz gücünü dərk edən dövlət isə qələbəsini yalnız tarix kitablarının səhifəsində saxlamır, onu yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcına çevirir.
Azərbaycan bu gün öz tarixinin məhz belə bir mərhələsini yaşayır. Bu mərhələnin adı yalnız Qələbə deyil. Bu mərhələnin adı həm də quruculuq, inkişaf və Böyük Qayıdışdır. Qalib Azərbaycan artıq öz gücünü sübut etmiş dövlətdir. İndi qarşıda həmin gücü daha böyük inkişaf potensialına çevirmək vəzifəsi dayanır.
Bu yolda ən böyük sərvətlərimizdən biri insan kapitalıdır. Savada, elmə, biliyə, peşəkarlığa, milli-mənəvi dəyərlərə sahib insan gələcəyin ən etibarlı təminatıdır. Çünki müasir dövlətin inkişafını təmin edən bütün böyük layihələrin, texnologiyaların, səhiyyə sisteminin, təhsil proqramlarının və güclü ordunun arxasında insan zəkası dayanır. Gələcəyin müharibələri də yalnız silahla deyil, biliklə, texnologiya ilə, innovasiya ilə, elm və təhsillə qazanılacaq.
“Sonsuz intellektin təzahürləri” ideyası məhz burada xüsusi məna qazanır. İntellekt sonsuz inkişaf tələb edir. Düşüncə dayananda inkişaf da dayanır. Dövlət daim yenilənməli, cəmiyyət daim öyrənməli, insan daim öz üzərində çalışmalıdır. Zəka insanın özünü yüksəldir, müdriklik isə cəmiyyəti yüksəldir. Dövlətçilik düşüncəsi isə bütöv xalqın gələcəyini formalaşdırır.
Azərbaycan xalqı öz tarixinin yeni mərhələsinə qədəm qoyub. Bu mərhələnin təməlində şəhidlərimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin fədakarlığı, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın həmrəyliyi və dövlətimizin qətiyyətli siyasəti dayanır. Bu tarixi mirası qorumaq və daha böyük uğurlara çevirmək hər bir vətəndaşın mənəvi məsuliyyətidir.
Çünki qələbə yalnız əldə edilən nəticə deyil. Qələbə həm də qorunmalı mirasdır. Qələbə həm də gələcək nəsillərə ötürülməli dövlətçilik dərsidir. Ən böyük qələbə düşməni məğlub etmək deyil, gələcəyi qurmaqdır. Ən böyük güc yalnız silahın gücü deyil, dövlətin iradəsidir. Ən böyük intellekt çox şey bilmək deyil, bildiklərini xalqın və dövlətin gələcəyi naminə düzgün tətbiq etməkdir. Ən böyük liderlik isə yalnız qələbəyə aparmaq deyil, qələbədən sonra xalqı daha böyük hədəflərə səfərbər etməkdir.
“Qalibin ədaləti” məhz budur: torpağı azad etmək, şəhidin ruhuna ehtiram göstərmək, qazinin haqqını qorumaq, xalqın sabahına inam yaratmaq, dağılanı bərpa etmək, qurmaq, inkişaf etmək, sülhə və sabitliyə yol açmaq və ən başlıcası, qələbəni gələcək nəsillərə əbədi əmanət etmək.
Çünki tarix yalnız qalibləri deyil, qələbədən necə istifadə edənləri də yadda saxlayır. Azərbaycan xalqının yaddaşında isə bu dövr böyük Zəfərin, milli qürurun və dövlətçilik əzminin parlaq səhifəsi kimi yaşayacaq.
Bəli qalibin ədaləti! Ali Baş Komandan bu ədaləti bütün dünyaya sübut etdi.