Uşaqlıq insan həyatının ən saf, ən həssas və ən məsuliyyətli mərhələsidir. Bu dövrdə uşağa göstərilən diqqət, verilən tərbiyə, aşılanan mənəvi dəyərlər və yaradılan sağlam mühit onun gələcək şəxsiyyət kimi formalaşmasında mühüm rol oynayır. Körpələr evi-uşaq bağçaları yalnız uşaqların vaxt keçirdiyi məkan deyil, onların ilk sosial münasibətlər qurduğu, ətraf aləmi tanıdığı, ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirdiyi və həyata ilk addımlarını atdığı doğma ocaqlardır. Belə bir müəssisəyə rəhbərlik etmək isə böyük məsuliyyət, səbir, diqqət və uşaqlara xüsusi sevgi tələb edir. Bakı şəhəri 329 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasının müdiri Həyat Dursunəliyeva da məhz bu məsuliyyətli sahədə fəaliyyəti ilə diqqət mərkəzində olan rəhbərlərdən biridir.
Təhsil və tərbiyə sahəsində çalışan hər bir insanın üzərinə düşən əsas vəzifə gələcəyin vətəndaşlarını sağlam düşüncəli, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı, mehriban və məsuliyyətli şəxsiyyətlər kimi yetişdirməkdir. Bu vəzifənin təməli isə məktəbəqədər yaş dövründə qoyulur. Uşağın ilk dəfə kollektivə qoşulması, yaşıdları ilə ünsiyyət qurması, müəllim və tərbiyəçilərin qayğısını hiss etməsi onun həyatında unudulmaz izlər buraxır. Buna görə də körpələr evi-uşaq bağçasının fəaliyyəti yalnız gündəlik qayğı və nəzarətlə məhdudlaşmamalı, eyni zamanda uşaqların mənəvi, intellektual və fiziki inkişafına xidmət etməlidir.
Həyat Dursunəliyevanın rəhbərlik etdiyi 329 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasının fəaliyyətinə bu məsuliyyət prizmasından yanaşmaq vacibdir. Belə müəssisələrdə rəhbərin üzərinə düşən vəzifələr çoxşaxəlidir. Buraya təlim-tərbiyə prosesinin təşkili, əməkdaşların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, uşaqların təhlükəsizliyinin qorunması, valideynlərlə sağlam münasibətlərin qurulması və gündəlik işlərin səmərəli idarə olunması daxildir. Bütün bu istiqamətlər vahid məqsədə — uşaqlar üçün sağlam, təhlükəsiz və inkişafetdirici mühitin yaradılmasına xidmət edir.
Hər bir rəhbərin fəaliyyəti onun insanlarla münasibətində, kollektivdə formalaşdırdığı iş mühitində və qarşıya qoyulan vəzifələrə yanaşmasında özünü göstərir. Məktəbəqədər təhsil müəssisəsində isə bu məsələlər daha həssas xarakter daşıyır. Çünki burada söhbət yalnız inzibati idarəçilikdən deyil, valideynlərin ən əziz varlıqlarını etibar etdikləri bir mühitin təşkilindən gedir. Valideyn üçün övladının təhlükəsizliyi, sağlamlığı, rahatlığı və mənəvi inkişafı hər şeydən üstündür. Buna görə də bağça rəhbərliyinin əsas məqsədlərindən biri ailələrlə qarşılıqlı etimada söykənən münasibətlərin qurulması olmalıdır.
Həyat Dursunəliyevanın rəhbərlik etdiyi müəssisənin qarşısında dayanan mühüm vəzifələrdən biri də uşaqların fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun yanaşmanın təmin edilməsidir. Hər bir uşaq öz xarakteri, maraqları, bacarıqları və emosional ehtiyacları ilə seçilir. Bəziləri ünsiyyətə tez qoşulur, digərləri isə yeni mühitə alışmaq üçün daha çox zamana ehtiyac duyur. Təcrübəli tərbiyəçinin vəzifəsi hər bir uşağın fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almaq, onda özünəinam yaratmaq və qabiliyyətlərinin inkişafına kömək göstərməkdir. Rəhbərliyin bu prosesə diqqət yetirməsi isə təlim-tərbiyə işinin keyfiyyətinə müsbət təsir göstərən amillərdəndir.
Məktəbəqədər yaşlı uşaqların tərbiyəsində milli-mənəvi dəyərlərin aşılanması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Vətən sevgisi, böyüklərə hörmət, kiçiklərə qayğı, dostluq, dürüstlük, paylaşmaq və başqalarının fikrinə hörmətlə yanaşmaq kimi keyfiyyətlər uşaqlara ilk yaşlarından öyrədilməlidir. Bu dəyərlər uşağın gələcəkdə cəmiyyətə faydalı bir vətəndaş kimi formalaşmasına zəmin yaradır. Bayramların qeyd olunması, milli adət-ənənələrin tanıdılması, nağılların və uşaq ədəbiyyatının təbliği də bu baxımdan mühüm vasitələrdir.
Uşaq bağçasında çalışan tərbiyəçilərin və digər əməkdaşların əməyi də xüsusi qiymətləndirilməlidir. Onların hər günü uşaqlarla ünsiyyətdə, qayğı göstərməkdə, öyrətməkdə və tərbiyə etməkdə keçir. Bəzən adi görünən bir davranış, uşağa deyilən xoş söz, göstərilən diqqət onun yaddaşında uzun müddət qalır. Buna görə də kollektivdə əməkdaşlıq, qarşılıqlı hörmət və məsuliyyət mühiti yaratmaq rəhbərliyin əsas vəzifələrindən biridir. Sağlam kollektiv münasibətləri təlim-tərbiyə prosesinin daha səmərəli təşkilinə və uşaqların özlərini rahat hiss etmələrinə kömək edir.
Həyat Dursunəliyevanın rəhbər kimi fəaliyyətinin dəyərləndirilməsində məktəbəqədər təhsilin müasir tələblərinə münasibət də mühüm yer tutur. Bu gün uşaqların inkişafı üçün yalnız ənənəvi yanaşmalar kifayət etmir. Təlim prosesində oyunlardan, yaradıcı məşğələlərdən, musiqidən, rəsm fəaliyyətindən, fiziki hərəkətlərdən və yaşa uyğun öyrədici üsullardan istifadə olunması uşaqların dünyagörüşünü genişləndirir. Belə fəaliyyətlər onların təxəyyülünü, nitqini, diqqətini və ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirir. Rəhbərliyin məqsədi bu imkanların düzgün təşkilinə və tərbiyəçilərin peşəkar fəaliyyətinin dəstəklənməsinə şərait yaratmaqdır.
Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin uğurlu fəaliyyəti valideynlərlə əməkdaşlıqdan da birbaşa asılıdır. Uşağın bağçada öyrəndiklərinin evdə davam etdirilməsi, davranışında baş verən dəyişikliklərin valideynlərlə müzakirə olunması və ehtiyaclarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi vacibdir. Ailə ilə bağça arasında qurulan sağlam əlaqə uşağın özünü daha güvənli hiss etməsinə və yeni bilikləri mənimsəməsinə kömək edir. Bu münasibətlərin səmərəli təşkili üçün açıq ünsiyyət, qarşılıqlı anlayış və hər bir uşağın maraqlarının üstün tutulması əsas şərtlərdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə təhsil sisteminin inkişafı, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və gələcək nəsillərin hərtərəfli yetişdirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Məktəbəqədər təhsil də bu sistemin vacib mərhələsidir. Çünki uşaqların erkən yaşlarından keyfiyyətli təhsil və tərbiyə alması onların gələcək məktəb həyatına hazırlanmasına, sosial bacarıqlarının inkişafına və cəmiyyətə inteqrasiyasına şərait yaradır.
Bu baxımdan, 329 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasının qarşısında da uşaqların sağlam, təhlükəsiz və inkişafetdirici mühitdə böyüməsinə töhfə vermək kimi mühüm vəzifələr dayanır. Həmin məqsədlərə nail olmaq üçün rəhbərlik, tərbiyəçilər, texniki heyət və valideynlər arasında əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Uşaqların ehtiyaclarına həssas yanaşılması, onların maraqlarının qorunması və təlim-tərbiyə prosesinin daim təkmilləşdirilməsi məktəbəqədər təhsilin keyfiyyətini müəyyən edən əsas amillərdəndir.
Həyat Dursunəliyevanın rəhbər kimi fəaliyyəti haqqında dolğun fikir formalaşdırmaq üçün müəssisədə həyata keçirilən konkret tədbirlər, uşaqların inkişafına yönəlmiş təşəbbüslər, kollektivin nailiyyətləri və valideynlərin rəyləri də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu göstəricilər rəhbərliyin gündəlik fəaliyyətinin nəticələrini daha aydın ortaya qoyur. Bununla belə, məktəbəqədər təhsil sahəsində rəhbər vəzifənin özünün nə qədər böyük məsuliyyət daşıdığını xüsusi vurğulamaq lazımdır. Belə bir vəzifə uşaqlara sevgi ilə yanaşı, təşkilatçılıq, diqqət, səbir və davamlı inkişaf istəyini də tələb edir.
Uşaqların üzündəki təbəssüm, onların yeni biliklər öyrənmək həvəsi, yaşıdları ilə mehriban münasibət qurması və bağça mühitinə rahat uyğunlaşması məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin əsas məqsədlərindəndir. Bu məqsədlərə xidmət edən hər bir əməkdaşın əməyi cəmiyyət üçün dəyərlidir. Çünki bu gün bağçada qayğı ilə böyüyən uşaqlar sabahın müəllimləri, həkimləri, mühəndisləri, alimləri və dövlətimizin gələcəyini formalaşdıracaq vətəndaşları olacaqlar.
Həyat Dursunəliyevanın rəhbərlik etdiyi 329 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasının fəaliyyətində də əsas diqqət uşaqların rifahının qorunmasına, təlim-tərbiyə işinin səmərəli təşkilinə və sağlam inkişaf mühitinin yaradılmasına yönəlməlidir. Bu istiqamətdə atılan hər bir uğurlu addım həm valideynlərin etimadının möhkəmlənməsinə, həm də məktəbəqədər təhsilin inkişafına xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Həyat Dursunəliyeva kimi məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə rəhbərlik edən şəxslərin məsuliyyəti böyük, gördükləri işin ictimai əhəmiyyəti isə danılmazdır. Uşaqların gələcəyinə xidmət edən bu sahədə əsas uğur meyarı hər bir körpənin özünü təhlükəsiz, sevilən və dəyərli hiss etdiyi bir mühitin formalaşdırılmasıdır. Belə bir mühitin yaradılması üçün göstərilən diqqət, peşəkarlıq və qayğı cəmiyyətin sabahına qoyulan ən qiymətli sərmayələrdən biridir.

Şamil Cəfər
AYB və AJB-nin üzvü
“Qızıl qələm” mükafatçısı